Un percorrido polos camiños de Bértoa e a contorna da Agra da Lagoa permite descubrir muíños, pontes de pedra, campos de trigo e millo e numerosos hórreos, pero tamén suscita preguntas sobre o impacto do futuro complexo deportivo na zona.
Ás veces, para descubrir o que temos ao carón da casa, cómpre simplemente botarse a andar. E iso foi o que aconteceu durante un percorrido polo trazado recentemente acondicionado a ambos os lados do río Anllóns, ao seu paso por Carballo.
A intención inicial era chegar ata Bértoa, pero a aventura comezou realmente ao chegar á altura do cemiterio. Alí, un pequeno letreiro de madeira, gravado a cincel co nome “Muiño da Cheda”, espertou a curiosidade e fixo cambiar o rumbo.
O camiño, con todo, non o puxo doado. Silvas, fieitos e herba alta obrigaron a internarse literalmente no monte. O calzado todoterreo foi fundamental e o vestido longo acabou arremangado por anacos para evitar quedar atrapada na maleza. Tras un considerable esforzo, a recompensa foi chegar ata unha ponte de pedra.
A partir de aí chegou a sorpresa. Tomando o camiño da dereita, o Google Maps situaba o percorrido preto de Verdillo, cando o destino pretendido era Bértoa. Tocou, polo tanto, dar a volta e buscar sinais de civilización. Por sorte, as primeiras casas non tardaron en aparecer e resultaron coñecidas.
O Muiño da Cheda quedará para outra ocasión. Despois de máis de dúas horas de camiño, a aventura xa dera para moito máis que unha visita.
Unha paisaxe rural que sorprende
O percorrido permitiu descubrir unha paisaxe que, moitas veces, queda agochada detrás das présas do día a día. Os campos de trigo e millo aparecen nesta zona en grandes extensións, acompañados dunha importante concentración de hórreos na contorna da Agra da Lagoa.
Tamén sorprende a presenza de antigas casas de pedra, algunhas perfectamente rehabilitadas e outras que, a pesar do paso dos anos, continúan en pé conservando boa parte da súa identidade.
Un patrimonio rural que invita a mirar con máis calma o territorio e a preguntarse que queremos conservar para o futuro.
O futuro complexo deportivo abre un debate
E precisamente esa paisaxe foi a que provocou unha reflexión durante o percorrido. O proxecto dun futuro complexo deportivo na zona formula preguntas sobre o destino dos terreos agrícolas e sobre o equilibrio entre as novas necesidades urbanas e a conservación do espazo rural.
Que pasará cos campos de labranza máis ricos da contorna? Cal será despois das obras o gran hórreo de Carballo?
A cuestión vai máis alá da construción dun novo equipamento. Trátase de decidir ata que punto é necesario transformar o rural máis próximo para dar paso a unha ampla zona deportiva, especialmente nunha contorna que xa conta con espazos naturais utilizados habitualmente pola veciñanza para pasear e camiñar.
Tamén aparece outro interrogante: se existe actualmente un bosque e unha contorna fluvial frecuentados por persoas que van e veñen a diario, é imprescindible transformar ese espazo, incluíndo a creación de novos aparcamentos para vehículos á beira do río?
Non son respostas fáciles, pero si preguntas que merecen formar parte do debate público.
Mirar o que temos ao lado
Máis alá do destino final do percorrido, a ruta serviu para poñer en valor unha parte da contorna de Carballo que sorprende pola súa riqueza paisaxística e patrimonial.
Muíños, pontes, hórreos, casas antigas e campos de cultivo forman un mosaico rural que segue aí, ás veces a poucos minutos das nosas casas, pero que non sempre temos tempo para observar.
Quizais ese sexa o principal descubrimento deste paseo: que ás veces hai que perderse un pouco para volver mirar o que sempre tivemos diante.
E, sobre todo, para preguntarnos que queremos que permaneza aí cando cheguen as novas obras e os novos tempos.