Hai recoñecementos que, máis que orgullo, provocan certa perplexidade. Malpica acaba de recibir unha Medalla de Ouro polo cumprimento do compromiso de Praias sen Fume. E, nun momento no que estamos en plena campaña electoral, resulta inevitable preguntarse se realmente estamos ante unha gran conquista para os veciños ou ante unha desas medallas que quedan moi ben na fotografía institucional.
Porque, mentres se reparten distincións por ter praias sen fume, hai moitas outras cuestións que seguen sen resolverse durante todo o ano.
Praias sen fume, praias sen cans, pero tamén praias sen socorristas. E aquí aparece unha contradición difícil de entender. O tabaco é un problema de saúde pública, por suposto, pero que pasa coa seguridade das persoas que utilizan esas praias? Que pasa cando non hai socorristas? Unha praia pode estar perfectamente sinalizada como espazo libre de fume e, ao mesmo tempo, carecer dos medios necesarios para actuar ante unha emerxencia.
E se falamos de emerxencias, a situación resulta aínda máis preocupante. Na Costa da Morte seguimos tendo importantes carencias en materia de atención sanitaria de emerxencia, entre elas a falta dunha dotación suficiente e estable de ambulancias medicalizadas para atender con rapidez unha zona tan extensa e dispersa. Cando cada minuto pode ser determinante, a distancia e o tempo de resposta non son cuestións menores.
O mundo ao revés.
Non se trata de estar en contra das praias sen fume. Trátase de poñer as prioridades enriba da mesa. Porque para moitos veciños resulta difícil celebrar unha medalla mentres teñen que convivir durante meses con problemas de limpeza, maleza, sinais deterioradas, vertidos e deficiencias no mantemento dos espazos públicos.
Malpica non precisa só actuacións durante un mes para que todo luzca ben na fotografía de verán. Precisa un concello coidado os doce meses do ano.
Non vale traballar intensamente unhas semanas e deixar pasar os outros once meses mentres os veciños protestan e reclaman solucións. O mantemento dun municipio non pode funcionar a golpe de campaña electoral, fotografía institucional ou entrega de premios.
E hai cuestións aínda máis importantes.
Malpica segue sen centro de día. Non ten piscina municipal. Hai praias nas que a presenza de socorristas non está garantida como debería. E a Costa da Morte continúa reclamando máis e mellores medios de emerxencia sanitaria.
Estas son as necesidades que deberían ocupar boa parte do debate político local e comarcal: servizos públicos, seguridade, atención ás persoas maiores, instalacións deportivas, asistencia sanitaria de emerxencia e mantemento digno dos municipios.
Porque unha medalla non substitúe un servizo público.
Tampouco estaría de máis preguntarse que hai detrás desta proliferación de programas, distintivos, campañas e iniciativas que, en moitas ocasións, necesitan estruturas administrativas, contratacións, actividades e partidas económicas para poder desenvolverse. A cidadanía ten dereito a saber canto custan, quen os xestiona e con que criterios se asignan os recursos públicos.
Non debería existir ningún problema en ofrecer esa información. Ao contrario: a transparencia debería ser a norma.
E isto lévanos a unha cuestión máis ampla: a proliferación dos chamados chiringuitos, unha expresión que se emprega moitas veces para denunciar estruturas ou contratos públicos que poden acabar beneficiando intereses particulares. O ano pasado o Sobriño do Candidato do PP de A Coruña creou 2 empresas para festivais e caeron 1.015.500 euros de axudas da Xunta de Galicia, estamos fartos de ver como neses chiringuitos están os familiares, amigos, amigos de amigos etc….
O que non pode ser discutible é o principio: nin un euro público debería repartirse por amizades, parentescos ou intereses partidistas. Se existen contratos ou subvencións, deben coñecerse os criterios, os beneficiarios, as cantidades e os resultados.
Porque o problema non é que haxa festivais, campañas ou praias sen fume. O problema sería que esas iniciativas acabasen servindo para ocultar o que realmente importa.
Malpica necesita menos medallas e máis solucións.
Necesita limpeza durante todo o ano. Necesita solucionar os problemas de maleza e vertidos. Necesita sinais e espazos públicos en condicións. Necesita servizos para os maiores. Necesita instalacións deportivas. Necesita praias seguras e con medios de salvamento suficientes. E a Costa da Morte necesita un sistema de emerxencias sanitarias á altura das necesidades da súa poboación.
E, sobre todo, necesita unha política municipal que non confunda propaganda con xestión.
Está moi ben que Malpica teña praias sen fume. Pero os veciños tamén queren un Malpica sen abandono, sen vertidos, sen deficiencias e sen promesas eternamente pendentes.
Porque, ao final, unha medalla dura un día.
Un bo servizo público, todo o ano.
