Touro/O Pino. A plataforma Mina Touro-O Pino NON volve poñer o foco sobre a actividade desenvolvida nos terreos da antiga explotación mineira e cuestiona frontalmente que o denominado «modelo de restauración de terras degradadas pola minería» poida presentarse como unha solución ambiental para o futuro proxecto de reapertura da mina.
Segundo denuncia o colectivo, a realidade que se vive no entorno é moi diferente da imaxe de restauración e recuperación ambiental que se pretende trasladar. A plataforma cualifica a instalación de auténtica «fábrica de cheiros nauseabundos» e critica que as molestias por olores leven anos sendo denunciadas pola veciñanza.
As queixas polos malos olores non son novas. Xa existen referencias a denuncias veciñais desde hai anos, mentres que a propia plataforma continúa sinalando que as emisións procedentes da planta de tratamento de residuos constitúen un problema recorrente. En 2021, Ecoloxistas en Acción e a asociación Cheiros NON denunciaron publicamente as emanacións da planta de tratamento de residuos situada en Touro.
Un modelo que se pretende presentar como solución para a reapertura
A cuestión adquire especial relevancia porque este tipo de tratamento de residuos e produción de tecnosolos aparece vinculado ao discurso de recuperación dos terreos degradados pola antiga actividade mineira.
Para Mina Touro-O Pino NON, esta presentación resulta especialmente contraditoria: «Como se pode falar de restauración ambiental cando a actividade que se desenvolve nos terreos leva anos xerando queixas polos malos olores?».
O colectivo considera que converter esta experiencia nunha das supostas solucións ambientais asociadas ao proxecto de reapertura da mina constitúe unha auténtica «burla» para a veciñanza.
A plataforma lembra, ademais, que os problemas ambientais da contorna da antiga mina non se limitan aos olores. Nos últimos anos acumuláronse denuncias e procedementos relacionados con verteduras, drenaxes e contaminación das augas. En 2024, analíticas realizadas no marco dun programa de seguimento ambiental detectaron metais en varios puntos dos ríos da contorna, segundo a documentación recompilada pola propia plataforma.
«Estes son máis beneficios sociais dos que non fala o proxecto»
A plataforma contrapón esta realidade ao discurso dos «beneficios sociais» que habitualmente acompaña os proxectos mineiros.
«Estes son máis beneficios sociais dos que non fala o proxecto», sinala o colectivo, facendo referencia aos olores, ás molestias para a poboación e ás consecuencias ambientais que, ao seu xuízo, levan anos soportando as persoas residentes na contorna.
A crítica vai directamente dirixida ao novo proxecto de reapertura da mina de Touro: se a actividade existente nos terreos xa está asociada a problemas ambientais e de calidade de vida, cuestionan que poida ser presentada como exemplo ou garantía de restauración para unha explotación mineira de maiores dimensións.
A plataforma reclama que as administracións non se limiten a aceptar sobre o papel os argumentos de restauración ambiental, senón que comproben que está acontecendo realmente sobre o territorio, incluíndo o impacto dos olores, o estado das augas e o cumprimento das autorizacións ambientais.
«Non queremos máis propaganda verde. Queremos restauración real, control efectivo e garantías para a veciñanza e para os ríos», resume a posición do colectivo.
O debate sobre a reapertura da mina continúa aberto mentres a plataforma insiste en que a experiencia acumulada durante décadas debería ser tida en conta antes de presentar novos modelos como solucións ambientais.
