OPINIÓN | Javier González, secretario de Organización de Espazo Común Galeguista (ESCO)
O próximo 29 de novembro, Galicia volverá mirar cara ás urnas nunhas eleccións xerais previsiblemente marcadas pola confrontación entre bloques e polas dinámicas da política estatal. Porén, máis alá dos resultados electorais, cómpre preguntarse que lugar ocupan os problemas reais da cidadanía galega no debate político.
Desde Espazo Común Galeguista (ESCO) temos clara a nosa posición: non nos presentaremos ás eleccións xerais do 29-N. Non é unha decisión tomada desde a resignación, senón desde a convicción de que o noso proxecto político debe medrar con raíces sólidas, desde os concellos e en contacto directo coa realidade do país.
O noso horizonte inmediato son as eleccións municipais de 2027. Porque estamos convencidos de que unha parte fundamental da transformación que Galicia necesita comeza no ámbito local, alí onde a política deixa de ser un debate afastado e se converte en respostas concretas aos problemas das persoas.
Non queremos correr. Queremos construír un proxecto que chegue para quedar.
Galicia precisa unha axenda política propia
A política galega leva demasiado tempo condicionada polas dinámicas de Madrid. Cada convocatoria electoral estatal acaba convertida nunha batalla entre bloques, nunha disputa sobre quen gaña e quen perde no conxunto de España. Mentres tanto, problemas estruturais de Galicia continúan á espera de solucións.
O acceso á vivenda, a perda de poboación no rural, as dificultades dos servizos públicos, a falta de recursos dos concellos e a necesidade de garantir un futuro para os sectores produtivos son cuestións que non deberían quedar relegadas a un segundo plano.
Galicia precisa recuperar unha axenda política propia, centrada nas necesidades do seu territorio e da súa xente.
Precisamos que a mocidade poida desenvolver o seu proxecto de vida sen verse obrigada a marchar. Que as familias teñan acceso a unha vivenda digna. Que vivir nun concello rural non signifique dispoñer de menos servizos nin ter que percorrer grandes distancias para acceder á atención sanitaria, social ou educativa. E que o sector primario conte co apoio necesario para seguir sendo unha peza esencial da nosa economía.
Non se trata de ignorar o que sucede no conxunto do Estado. Trátase de evitar que o debate estatal eclipse aquilo que Galicia debe resolver desde as súas propias institucións.
Unha mirada crítica, tamén desde Galicia
Ser galeguista implica defender os intereses de Galicia, pero tamén exercer unha mirada crítica sobre as decisións que se toman aquí.
Desde ESCO consideramos que o Goberno da Xunta debe asumir maiores responsabilidades en ámbitos fundamentais como a sanidade pública, a vivenda, os servizos sociais, a ordenación territorial, o apoio aos concellos e as políticas destinadas a fixar poboación.
Os anuncios e os plans poden ser necesarios, pero non abondan. O importante é que as medidas se traduzan en resultados concretos e perceptibles para a cidadanía.
No rural galego, esta esixencia resulta especialmente evidente. Non podemos pretender que unha mesma receita funcione por igual nunha gran cidade e nun concello con numerosas parroquias dispersas, poboación envellecida e importantes dificultades de mobilidade.
Galicia non é unha realidade uniforme. Existen distintas Galicias, con necesidades e desafíos diferentes, que precisan políticas adaptadas á súa situación.
Por iso defendemos unha acción pública que teña en conta a diversidade territorial e que non mida o éxito unicamente polo número de anuncios realizados, senón pola súa capacidade para mellorar a vida das persoas.
Fortalecer os concellos é fortalecer Galicia
O municipalismo debe ocupar un lugar central en calquera proxecto que aspire a transformar o país.
Os concellos son a Administración máis próxima á cidadanía e, con frecuencia, a primeira á que acoden as persoas cando necesitan unha resposta. Porén, esa proximidade non sempre vai acompañada dos recursos económicos e das competencias necesarias para atender todas as demandas.
Non podemos esixir aos alcaldes e concelleiros que dean resposta aos problemas da vivenda, da dependencia, dos servizos sociais, da mobilidade ou do despoboamento rural se non dispoñen dos medios suficientes para facelo.
Galicia non será máis forte con concellos débiles.
Por iso, cómpre avanzar cara a unha verdadeira política de fortalecemento municipal, que garanta financiamento suficiente, competencias claras e unha distribución equilibrada das responsabilidades entre as distintas administracións.
Tamén debemos abrir un debate sereno sobre a organización institucional de Galicia. É necesario analizar se as estruturas administrativas actuais responden ás necesidades do século XXI e se a distribución das competencias e dos recursos permite ofrecer servizos eficaces á cidadanía.
Non se trata de cambiar nomes, multiplicar organismos ou crear novos cargos. Trátase de simplificar cando sexa necesario, coordinar mellor e garantir que cada Administración dispoña dos medios necesarios para cumprir a súa función.
A organización institucional debe estar ao servizo das persoas, non ao revés.
Un galeguismo aberto, moderno e útil
Espazo Común Galeguista nace coa vontade de construír un espazo político propio, asentado no galeguismo, no municipalismo, na socialdemocracia e no progreso. Un proxecto afastado da política de trincheiras e disposto a dialogar sen renunciar aos seus principios.
Non queremos construír unha alternativa contra ninguén. Queremos construír unha alternativa para Galicia.
Isto non significa adoptar unha posición equidistante ante os problemas. Significa ter criterio propio, criticar aquilo que consideramos incorrecto, recoñecer os acertos cando se producen e presentar propostas cando entendemos que as cousas poden facerse mellor.
Galicia necesita menos confrontación permanente e máis política de resultados. Precisa diálogo, pero tamén esixencia; identidade, pero tamén apertura; defensa do propio, pero sen vivir de costas ao resto.
Sobre todo, necesita recuperar a confianza na política como ferramenta para mellorar a vida da xente.
Ese é o espazo que queremos contribuír a ocupar: o dunha política próxima, responsable e útil, que non se limite a reproducir debates alleos, senón que sexa capaz de formular respostas propias aos desafíos do país.
O 29-N tamén importa polo día seguinte
Respectamos as diferentes opcións políticas que concorrerán ás eleccións xerais e, por suposto, a decisión que cada cidadán tome diante das urnas.
ESCO non estará nas papeletas o próximo 29 de novembro. Pero iso non significa que vaia permanecer á marxe da vida política galega.
Ao contrario, queremos aproveitar este tempo para consolidar equipos, incorporar persoas, escoitar os concellos, elaborar propostas e construír unha organización con capacidade para medrar desde abaixo.
Non queremos ser un proxecto improvisado para unha convocatoria electoral. Aspiramos a consolidar unha alternativa con raíces, ideas e vocación de continuidade.
E esas raíces están nos concellos.
O noso compromiso inmediato son as eleccións municipais de 2027. Será nese ámbito onde queiramos demostrar que existe outra maneira de facer política: máis próxima, máis responsable, máis conectada coa realidade e máis centrada nos resultados.
Desde Mazaricos e desde tantos outros concellos de Galicia queremos iniciar ese camiño. Sen présas, pero sen pausa. Sen promesas imposibles nin a necesidade permanente de buscar culpables. Con propostas, traballo e compromiso.
Porque o futuro de Galicia non pode depender exclusivamente do que se decida en Madrid cada catro anos. Galicia debe ter capacidade para decidir máis sobre o seu propio futuro, e iso require institucións fortes, unha cidadanía implicada e concellos con recursos suficientes para exercer as súas responsabilidades.
O 29-N haberá eleccións xerais. Nós non nos presentamos.
Pero temos claro o que queremos facer despois: construír, desde abaixo, un espazo galeguista, municipalista e progresista preparado para afrontar os retos do futuro.
Porque fortalecer os nosos concellos, defender o noso rural e mellorar a vida da nosa xente é tamén unha maneira de construír Galicia. Ese é o noso compromiso.
