As contratacións con empresas relacionadas con familiares de cargos políticos, as compras sanitarias da pandemia e o custo de grandes infraestruturas cuestionan a transparencia da Administración galega durante os gobernos do Partido Popular.
Santiago de Compostela, 19 de outubro de 2026.
A contratación pública da Xunta de Galicia continúa baixo o foco das críticas políticas por unha serie de operacións que suscitan interrogantes sobre a transparencia, os controis administrativos e a xestión dos recursos públicos durante os gobernos do Partido Popular de Galicia (PPdeG). Os contratos con empresas vinculadas a familiares de responsables políticos, as adxudicacións de emerxencia durante a pandemia e o custo de grandes infraestruturas conforman un debate que vai máis alá dunha disputa partidaria: afecta á confianza da cidadanía nas institucións.
Un dos asuntos máis controvertidos é a relación contractual da Xunta con Eulen, empresa cuxa dirección para o noroeste está vinculada a Micaela Núñez Feijóo, irmá de Alberto Núñez Feijóo, expresidente da Xunta. Segundo información publicada por elDiario.es en decembro de 2024, a Administración galega formalizou numerosos contratos menores coa compañía entre 2018 e 2024.
O dato suscita preguntas políticas inevitables: que mecanismos se empregaron para garantir a competencia entre empresas? Que controis se aplicaron para evitar posibles conflitos de intereses? E que información se ofreceu á cidadanía para demostrar que as decisións se tomaron exclusivamente en función do interese público?
A existencia dunha relación familiar non proba favoritismo ilegal, pero tampouco debería servir para eludir explicacións. Cando están en xogo fondos públicos, a transparencia non pode depender da boa vontade dos responsables políticos: debe poder comprobarse mediante documentación accesible e controis independentes.
A pandemia: urxencia non pode significar ausencia de explicacións
A contratación de material sanitario durante a COVID-19 constitúe outro dos capítulos que merecen un exame rigoroso. A emerxencia obrigou as administracións a actuar con rapidez, pero tamén fixo imprescindible explicar como se seleccionaron os provedores, como se fixaron os prezos e que garantías se aplicaron para protexer o diñeiro público.
As operacións relacionadas con empresas como Mape Asesores e Universal Support foron obxecto de críticas e preguntas políticas. Entre as cuestións formuladas figuran os prezos de determinados subministros e as adxudicacións de servizos de rastrexo de contaxios.
A excepcionalidade da pandemia non debería converterse nunha zona opaca da contratación pública. A cidadanía ten dereito a coñecer que se comprou, canto custou, por que se escolleu cada provedor e que mecanismos posteriores de revisión se aplicaron.
Cómpre, con todo, distinguir as críticas sobre estas contratacións doutras operacións comerciais nas que puideron aparecer as mesmas empresas. As conexións entre distintos asuntos non acreditan por si soas a existencia dun delito nin permiten atribuír responsabilidades penais sen probas.
O hospital Álvaro Cunqueiro: quen responde polo custo?
O hospital Álvaro Cunqueiro de Vigo é outro exemplo do debate sobre as decisións económicas adoptadas pola Xunta. O modelo de construción e financiamento foi cuestionado pola oposición polos seus custos e polas obrigas económicas que implica para a Administración.
A discusión non se limita ao importe inicial dunha infraestrutura sanitaria. Tamén abrangue os compromisos de pagamento a longo prazo, os servizos externalizados e o custo total que soportan as arcas públicas.
A pregunta política é relevante: cando unha decisión de contratación compromete recursos públicos durante anos, que mecanismos permiten comprobar se o modelo escollido ofrece a mellor relación entre custo, calidade e interese xeral?
As críticas ao proxecto non equivalen a unha condena por corrupción. Pero si reclaman unha explicación detallada das decisións adoptadas, dos informes que as sustentaron e das alternativas que se valoraron.
Máis contratos cuestionados, máis esixencia de transparencia
A controversia esténdese a outras empresas que, segundo informacións publicadas, manteñen vínculos familiares con persoas próximas a responsables do PPdeG. Estes casos suscitan cuestións sobre a competencia efectiva, a publicidade dos contratos menores e a prevención dos conflitos de intereses.
En xaneiro de 2026, o PSdeG reclamou explicacións sobre trece contratos que, segundo denunciou, a Xunta tería mantido con Equipo Económico, despacho fundado polo exministro Cristóbal Montoro.
A denuncia socialista debe ser contrastada cos expedientes correspondentes e co estado das actuacións oficiais. Non permite concluír, por si soa, que a Xunta ou os responsables políticos mencionados cometeran un delito. Pero reforza a necesidade de que as administracións expliquen con precisión as súas relacións contractuais e faciliten a fiscalización pública.
O problema político: a confianza non se recupera con evasivas
O denominador común destes episodios é a necesidade de explicar con claridade como se decide o destino dos fondos públicos. Non abonda con sinalar que un contrato se axustou formalmente a un procedemento: tamén resulta esencial que a Administración poida demostrar que respectou a competencia, evitou conflitos de intereses e protexeu o interese xeral.
Se os expedientes están correctamente tramitados, a súa publicación e revisión independente deberían contribuír a aclarar as dúbidas. Se aparecen irregularidades, deberán investigarse e depurarse as responsabilidades que correspondan. En ambos os casos, a opacidade só alimenta a desconfianza.
O PPdeG, pola súa responsabilidade nos gobernos da Xunta durante boa parte do período analizado, debe responder politicamente polas decisións de contratación adoptadas baixo o seu mandato. Esa esixencia de explicacións non equivale a declarar culpable a unha persoa ou organización: significa reclamar rendición de contas a quen xestiona recursos de todos os galegos.
A corrupción non se pode dar por demostrada a partir de sospeitas, vínculos familiares ou denuncias partidarias. Pero tampouco se pode reducir o debate sobre a integridade pública a unha discusión sobre tecnicismos administrativos. A cuestión central é se a cidadanía dispón de información suficiente para comprobar que o diñeiro público se emprega con imparcialidade e rigor.
Porque a confianza nas institucións non se esixe: gáñase con transparencia, controis efectivos e explicacións verificables.
Fontes de referencia para a verificación editorial: elDiario.es, informacións sobre contratos da Xunta e empresas vinculadas a familiares de responsables políticos (2024-2026); Parlamento de Galicia; Consello de Contas de Galicia.
Nota de rigor: antes de publicar, cómpre comprobar as cifras, consultar os expedientes orixinais e actualizar a situación administrativa e xudicial de cada asunto. O texto formula unha crítica política á transparencia e á rendición de contas, sen presentar como delitos probados feitos que non teñan esa consideración xudicial.
