O proxecto das balsas reversibles reabre o debate sobre o futuro do monte, a auga e o patrimonio natural de Mazaricos.
MAZARICOS, A CORUÑA.** — O proxecto de construción de balsas para unha central hidroeléctrica reversible na Ruña puxo enriba da mesa unha cuestión fundamental: pode considerarse sostible unha iniciativa enerxética se existe o risco de destruír parte do patrimonio natural que deberiamos protexer?
A transición enerxética é necesaria. Porén, non pode converterse nun cheque en branco para transformar montes, alterar cursos de auga ou poñer en perigo ecosistemas de valor ambiental. As enerxías renovables son imprescindibles para combater o cambio climático, pero a súa implantación debe respectar límites ecolóxicos claros e estar sometida a controis rigorosos.
A Ruña non pode pagar o prezo do suposto progreso
As preocupacións expresadas por colectivos ecoloxistas e sectores da veciñanza céntranse nas posibles afeccións ás brañas, aos mananciais, aos hábitats naturais e aos elementos singulares do patrimonio xeolóxico. Son cuestións que merecen respostas transparentes, estudos independentes e garantías verificables.
Non abonda con presentar unha infraestrutura como verde polo simple feito de producir ou almacenar enerxía renovable. Tamén cómpre avaliar o seu impacto sobre o territorio, a auga, a biodiversidade e as comunidades que viven nel.
Se os riscos ambientais están suficientemente acreditados, as administracións teñen a obriga de actuar antes de que os danos sexan irreversibles. E se existen dúbidas relevantes sobre a integridade dos ecosistemas afectados, non se deben minimizar nin resolver unicamente mediante declaracións tranquilizadoras das empresas promotoras.
## Quen asumirá a responsabilidade se se destrúe o irrecuperable?
Unha infraestrutura pode xerar beneficios enerxéticos mentres concentra os custos ambientais nun territorio concreto. Por iso, a pregunta non é só canta enerxía se poderá almacenar, senón tamén que se perderá no proceso, quen obterá os beneficios e quen responderá polos posibles danos.
A avaliación ambiental debe ser rigorosa, accesible á cidadanía e baseada en datos contrastables. Tamén debe examinar alternativas de localización e deseño, así como os efectos acumulativos das infraestruturas enerxéticas existentes e previstas na contorna.
A protección da Ruña non debería depender de que os danos cheguen a ser visibles cando xa sexa demasiado tarde.
## O desenvolvemento non pode impoñerse a calquera prezo
Mazaricos merece oportunidades económicas, investimentos e un futuro enerxético sostible. Pero ese futuro non se pode construír ignorando o valor dos seus montes, das súas augas e dos seus espazos naturais.
As administracións competentes deben explicar con claridade que autorizacións se concederon, que informes ambientais avalan o proxecto, que afeccións se identificaron e que mecanismos de vixilancia e reparación están previstos.
A cidadanía ten dereito a coñecer esa información e a participar de maneira efectiva nas decisións que afectan o seu territorio.
## Unha esixencia de responsabilidade
Cualificar de «ecocidio» un proxecto expresa a gravidade coa que os seus detractores perciben as súas posibles consecuencias. Porén, esa cualificación debe distinguirse dunha conclusión xurídica: os danos concretos, o seu alcance e as eventuais responsabilidades deben acreditarse mediante probas e os procedementos correspondentes.
Isto non lle resta forza á esixencia de prevención. Ao contrario: obriga a reclamar información, transparencia e garantías antes de que se consume unha transformación irreversible.
**A Ruña non precisa promesas de sustentabilidade: precisa garantías ambientais verificables.** A transición enerxética só será verdadeiramente xusta se protexe a natureza, respecta a veciñanza e demostra que o interese xeral está por riba de calquera operación económica.
Porque o progreso que destrúe aquilo que non se pode recuperar merece, como mínimo, unha revisión profunda e unha explicación pública.
