A cirurxiá lesionou a vea axilar ao intentar extraer unhas adenopatías que finalmente non retirou. A paciente permaneceu oito meses de baixa e precisou tratamento anticoagulante e medicación para a dor neuropática.*
Unha sentenza condena o Servizo Galego de Saúde (SERGAS) a indemnizar con 15.000 euros a unha paciente que sufriu unha lesión da vea axilar durante unha intervención cirúrxica destinada á extracción dunhas adenopatías.
A paciente estaba en seguimento nunha unidade de mama tras detectárselle unha mutación xenética que aumentaba a súa predisposición a desenvolver cancro de mama. Durante o seguimento localizáronse ecograficamente varias adenopatías na axila, polo que se realizou unha biopsia para determinar se presentaban células malignas.
Ao non ser concluíntes os resultados, decidiuse proceder á súa extirpación en quirófano. Porén, durante a intervención, a cirurxiá non conseguiu localizar nin extraer as adenopatías e, ademais, lesionou a vea axilar sen advertir tampouco esta complicación.
Foi no postoperatorio inmediato cando a aparición de dor intensa, inflamación e outros signos compatibles cunha lesión vascular obrigou a realizar novas probas diagnósticas, que permitiron identificar o dano.
As consecuencias foron importantes: a paciente estivo oito meses de baixa laboral e precisou tratamento con anticoagulantes, ademais de analxesia específica para controlar a dor neuropática. Afortunadamente, evolucionou sen secuelas permanentes.
## O consentimento informado non xustifica unha actuación neglixente
Un dos argumentos empregados para tratar de xustificar o sucedido foi que a lesión constituía un risco da intervención previamente consentido pola paciente.
Con todo, o consentimento informado non pode converterse nunha autorización xeral para causar danos evitables nin exime os profesionais sanitarios da obriga de actuar conforme á lex artis. Informar dos riscos dunha operación non significa que calquera resultado lesivo deba ser asumido pola paciente sen analizar como se produciu.
## As adenopatías seguían no mesmo lugar
Un dos aspectos máis relevantes do caso é que a intervención non cumpriu a súa finalidade: as adenopatías que se pretendían extraer non foron retiradas. Unha resonancia magnética posterior permitiu comprobar que continuaban presentes.
Así, a paciente sufriu unha lesión vascular que requiriu meses de recuperación sen que se conseguise realizar o obxectivo da cirurxía.
A condena do SERGAS a indemnizar a paciente con 15.000 euros pon de relevo a importancia de examinar as circunstancias concretas de cada actuación sanitaria, a corrección da técnica empregada e a resposta ante as complicacións, sen que a mera existencia dun consentimento informado poida servir para eludir a responsabilidade que corresponda.
