As axudas públicas a SOGAPS reabren o debate sobre a transparencia e o control das subvencións

As achegas da Xunta, das deputacións e dos concellos galegos a Solidariedade Galega co Pobo Saharauí suman cantidades relevantes ao longo de varios exercicios, pero a dispersión dos datos dificulta coñecer o volume total dos fondos efectivamente recibidos e o seu destino final.*

*Galicia, 27 de outubro de 2026.*

As subvencións e os convenios concedidos polas distintas administracións públicas a Solidariedade Galega co Pobo Saharauí (SOGAPS), entidade que participa en programas de cooperación humanitaria e de acollida de menores saharauís, sitúan no centro do debate a transparencia económica, a xustificación das axudas e o acceso da cidadanía á información pública.

A revisión de convenios, resolucións e publicacións institucionais permite identificar achegas económicas de diferentes administracións, aínda que non existe nesta recompilación un balance consolidado e auditado de todos os ingresos da asociación. Os datos aparecen repartidos entre portais de transparencia, orzamentos municipais, convenios nominativos e rexistros de subvencións.

Esta dispersión dificulta distinguir entre cantidades anunciadas, subvencións concedidas, partidas orzamentarias, pagos realizados e gastos finalmente xustificados.

## A Xunta de Galicia: convenios de acción humanitaria

Entre as cantidades identificadas figuran varias achegas da Xunta de Galicia destinadas a programas sanitarios, asistencia humanitaria e acollida de menores.

| Ano | Importe | Finalidade |

|—|—:|—|

| 2019 | 75.000 € | Accións sanitarias nos campamentos saharauís, segundo a relación publicada. |

| 2021 | 139.000 € | Acción humanitaria vinculada á COVID-19, segundo a mesma relación. |

| 2024 | 35.000 € | Remodelación da Casa Sanitaria Galicia afectada polas inundacións. |

| 2024 | 100.000 € | Reforzo da atención sanitaria mediante equipos, medicamentos e alimentación. |

| 2025 | 100.000 € | Programa Vacacións en Paz. |

| 2026 | 100.000 € | Fortalecemento da atención sanitaria saharauí. |

| 2026 | 50.000 € | Emerxencia alimentaria na wilaya de Dajla. |

As cantidades correspondentes a 2024, 2025 e 2026 poden consultarse no [Rexistro de Convenios da Xunta de Galicia](https://convenios.xunta.gal/consultacon…/busqueda-convenio).

As sete partidas da táboa suman *599.000 euros*, pero corresponden a distintos exercicios e finalidades. Esta suma parcial non debe confundirse co total histórico recibido pola entidade, nin considerarse unha cifra auditada de pagamentos efectivos.

Unha información publicada por Faro da Costa en setembro de 2026 sitúa en 899.000 euros as achegas identificadas da Xunta entre 2019 e 2026 e cifra en 948.967,94 euros o conxunto de cantidades públicas recompiladas na súa relación. Son cifras atribuídas a esa publicación que deben contrastarse coas resolucións e os rexistros oficiais antes de presentalas como un balance definitivo.

## As achegas municipais: cantidades identificadas

A documentación recompilada tamén recolle subvencións e convenios de distintos concellos galegos. Entre as cantidades identificadas para 2024 figuran as seguintes:

| Concello | Importe | Ano e observación |

|—|—:|—|

| Ames | 7.440 € | Axuda vinculada a Vacacións en Paz 2024. |

| Caldas de Reis | 1.000 € | Subvención nominativa. |

| Nigrán | 2.500 € | Axuda municipal relacionada co programa de acollida. |

| Rianxo | 4.000 € | Cantidade consignada para Vacacións en Paz; cómpre comprobar o pagamento efectivo. |

| Vigo | 70.000 € | Convenio anual para o programa de acollida. |

O total aritmético destas cinco partidas é de *84.940 euros*. Non obstante, a suma combina conceptos documentais distintos, polo que non pode presentarse automaticamente como o importe efectivamente ingresado en 2024.

Para 2025, a recompilación inclúe as seguintes cantidades:

| Concello | Importe |

|—|—:|

| Vigo | 70.000 € |

| Ferrol | 7.000 € |

| A Coruña | 10.000 € |

| Barreiros | 890 € |

| Tomiño | 680 € |

| *Total aritmético das cantidades identificadas* | *88.570 €* |

Estas cifras proceden de fontes de distinto tipo e precisan ser contrastadas coas resolucións municipais, os convenios e os rexistros de pagamento. A suma non representa necesariamente o total de subvencións concedidas en Galicia durante 2025.

Tamén se identificaron referencias a colaboracións doutros municipios, entre eles Santiago de Compostela, Lugo, Brión, Cee, Malpica de Bergantiños, Narón, Silleda, Lalín e Ponteareas. Para incluír os seus importes nun balance xeral sería necesario localizar e verificar os documentos correspondentes a cada exercicio.

## As deputacións provinciais: información aínda incompleta

No ámbito provincial, as cantidades recompiladas para 2025 inclúen 15.397,94 euros atribuídos á Deputación da Coruña e 15.000 euros á Deputación de Pontevedra.

Estas cifras deben contrastarse cos rexistros oficiais de concesións e pagamentos. Non se dispón nesta recompilación dunha relación completa e verificada dos convenios e subvencións das catro deputacións galegas con SOGAPS para 2024, 2025 e 2026.

A ausencia dun documento localizado non significa necesariamente que non exista unha axuda: pode figurar noutro expediente, nunha resolución de subvención ou nunha relación orzamentaria.

## O convenio de Vigo para 2026–2029

Entre os acordos municipais destaca o convenio do Concello de Vigo para o período 2026–2029, que prevé unha achega de 70.000 euros anuais, ata un total de 280.000 euros durante os catro exercicios, segundo as condicións do acordo.

O importe plurianual non debe sumarse de novo ás cantidades anuais sen distinguir os exercicios correspondentes. Tampouco equivale a un pagamento anticipado dos 280.000 euros: para determinar os ingresos reais hai que consultar as anualidades, os pagamentos e a xustificación de cada fase.

O documento pode consultarse no [portal de transparencia do Concello de Vigo](https://transparencia.vigo.org/?file=subvencion.pdf…).

## CEAS-Sáhara: unha subvención estatal diferenciada

A análise do financiamento relacionado co movemento de solidariedade co pobo saharauí inclúe tamén a Coordinadora Estatal de Asociaciones Solidarias con el Sáhara (CEAS-Sáhara), unha entidade distinta de SOGAPS.

O Real decreto 833/2026, publicado no Boletín Oficial do Estado, regula unha subvención estatal de *200.000 euros* destinada aos programas Vacacións en Paz e Madrasa.

O texto oficial pode consultarse no [Boletín Oficial do Estado](https://www.boe.es/eli/es/rd/2026/10/14/833).

Esta cantidade corresponde a CEAS-Sáhara, non a SOGAPS, polo que non se debe sumar aos ingresos da asociación galega. Tampouco se dispón aquí dunha relación completa das subvencións estatais, autonómicas, provinciais e municipais percibidas por CEAS-Sáhara en 2024 e 2025.

## Maite Isla e a cuestión da rendición de contas

A coincidencia de responsabilidades directivas en organizacións que participan en programas relacionados coa poboación saharauí pode xerar interese público sobre os mecanismos de control interno, a separación contable e a prevención de posibles conflitos de intereses.

Con todo, ocupar cargos en dúas entidades non demostra por si mesmo ningunha irregularidade. Antes de afirmar que unha persoa preside actualmente ambas as organizacións, cómpre comprobar os cargos vixentes nos rexistros correspondentes.

Do mesmo xeito, non se pode afirmar que SOGAPS ou CEAS-Sáhara carezan de auditorías ou de rexistros contables sen consultar as contas anuais, os informes dispoñibles e as obrigas legais aplicables a cada entidade.

A pregunta relevante é se a información económica publicada permite seguir de maneira clara o percorrido dos fondos públicos, desde a concesión ata a súa aplicación aos proxectos e a xustificación dos gastos.

## Que documentación sería necesaria para coñecer o total real?

Para elaborar un balance económico completo e contrastado sería preciso reunir:

– A relación de subvencións concedidas por cada administración, desagregada por ano.

– Os convenios asinados e as súas posibles modificacións ou prórrogas.

– Os importes efectivamente pagados e as cantidades pendentes.

– As memorias de actividade e as xustificacións económicas presentadas.

– As resolucións de aceptación dos gastos, os reintegros e os expedientes de regularización, se os houbese.

– As contas anuais da asociación e os informes de auditoría existentes.

– A identificación dos proxectos financiados por varias administracións para evitar contabilizar dúas veces unha mesma achega.

A [Base de Datos Nacional de Subvencións](https://www.infosubvenciones.es/bdnstrans/GE/es/concesiones) e os portais oficiais das administracións constitúen puntos de partida para contrastar as concesións.

## Transparencia para protexer o interese público

A cooperación internacional e a axuda humanitaria precisan financiamento, confianza social e mecanismos de control adecuados. A publicación de convenios, contas e xustificacións permite comprobar que os fondos se aplican ás finalidades previstas e contribúe a protexer tanto o interese xeral como a credibilidade das organizacións que traballan con poboacións vulnerables.

Os datos recompilados mostran que hai achegas públicas de distintas administracións, pero non permiten calcular aínda un total definitivo de diñeiro efectivamente recibido por SOGAPS en toda Galicia durante 2024, 2025 e 2026.

A cuestión que queda aberta é concreta: *pode a cidadanía acceder a unha relación completa, anual e verificable de todas as subvencións e convenios concedidos a SOGAPS, dos pagamentos realizados e dos gastos finalmente xustificados?*

A resposta require documentación pública contrastada, unha separación clara entre as entidades beneficiarias e, cando corresponda, unha revisión independente das contas.