A vivenda encarece ata un 15 % en España e os expertos descartan a súa estabilización antes de 2028

O déficit de máis de 150.000 vivendas anuais dispara os prezos e agrava as dificultades de acceso, mentres a hipoteca media se aproxima aos 180.000 euros.

A falta de vivenda dispoñible continúa alimentando a escalada dos prezos residenciais en España. O encarecemento dos inmobles alcanzou incrementos interanuais de ata o 15 %, tanto na obra nova como na segunda man, nun escenario marcado polo desequilibrio entre a creación de novos fogares e a escasa incorporación de vivendas rematadas ao mercado.

Así o advirte a XXIV edición do Observatorio da Valoración, elaborado pola Asociación Española de Análise de Valor (AEV), coa colaboración da profesora Paloma Taltavull e dun panel de 13 expertos. O estudo apunta a que a estabilización do mercado inmobiliario atrasarase ata 2028 e descarta que o axuste vaia producirse mediante unha caída xeneralizada dos prezos.

O principal problema reside na insuficiencia da oferta. Desde 2022, a formación de fogares sitúase arredor das 250.000 unidades anuais, mentres que a produción de vivenda libre rematada apenas alcanzou as 94.000 unidades en 2025. Isto supón un déficit superior ás 150.000 vivendas ao ano, unha fenda que mantén unha presión constante sobre os prezos.

A vivenda usada xa non é unha alternativa máis económica

A escaseza de inmobles provocou que a vivenda nova e a de segunda man funcionen practicamente como produtos substitutivos. Os compradores adquiren o que atopan dispoñible, independentemente da súa antigüidade, o que traslada a presión da demanda a todo o mercado residencial.

A construción tampouco consegue responder ao ritmo necesario. Aínda que a economía española medra arredor do 2,5 %, o valor engadido bruto do sector da construción avanza un 3 % e a produción real permanece estancada nunhas 8.000 vivendas rematadas ao mes, fronte ás aproximadamente 12.000 que se inician.

Ante esta situación, os expertos consideran que o reequilibrio chegará principalmente pola redución da demanda efectiva. Entre as consecuencias figuran o descenso do número de compravendas, o atraso da emancipación xuvenil, a adquisición de vivendas máis pequenas e o desprazamento dos compradores cara ás periferias e ás provincias secundarias mellor comunicadas cos principais centros de emprego.

O alugueiro tamén bate co límite económico das familias

O mercado do alugueiro reflicte igualmente as dificultades de acceso á vivenda. Aínda que as subidas das rendas se moderaron por debaixo do 8 % a escala nacional, o informe advirte de que esta desaceleración non responde a unha recuperación do equilibrio entre prezos e salarios.

Os expertos consideran que se está a producir unha regulación por exclusión: os fogares con menor capacidade económica quedan fóra do mercado convencional e vense obrigados a compartir vivenda, alugar habitacións ou asumir un esforzo económico que pode alcanzar o 40 % dos seus ingresos.

O estudo tamén descarta que os descensos puntuais dos alugueiros rexistrados en 2025 en cidades como Barcelona, Málaga ou Tarragona supoñan un cambio de tendencia. Segundo o panel, estas variacións responden a factores conxunturais, ao límite da capacidade de pagamento dos inquilinos e ao desprazamento dunha parte da oferta cara aos alugueiros temporais e de media estancia.

As herdanzas non solucionan a falta de vivenda

A vivenda de segunda man continúa concentrando boa parte da actividade inmobiliaria. Durante o primeiro trimestre de 2026 superáronse as 179.000 transaccións, cunha rotación do parque residencial próxima ao 3 %.

Porén, os expertos advirten de que este dinamismo non pode sosterse indefinidamente sobre o parque existente, xa que as compravendas de vivendas usadas non xeran nova oferta.

As herdanzas representan xa o 20 % dos dereitos de propiedade transmitidos, unha cifra récord segundo o Observatorio. Non obstante, boa parte destes inmobles non chega ao mercado porque permanece en mans de familiares, está suxeita a situacións de copropiedade ou precisa importantes reformas.

A isto súmase un problema territorial: moitas destas vivendas atópanse en municipios envellecidos e con menor demanda, mentres que as maiores necesidades residenciais se concentran nas grandes cidades e nas súas áreas metropolitanas.

O comprador estranxeiro residente gaña protagonismo

O perfil da demanda internacional tamén está a cambiar. Mentres diminúen as adquisicións de estranxeiros non residentes, aumentan as compras realizadas por cidadáns estranxeiros que viven e traballan en España, especialmente vinculados ao teletraballo e a rendas salariais máis elevadas.

O informe sinala que este colectivo supera xa o 30 % das operacións en determinados enclaves da costa e das illas, como Baleares e a Comunidade Valenciana.

A súa maior capacidade adquisitiva permítelles competir por unha oferta residencial limitada, incrementando a presión sobre os prezos e dificultando o acceso dos compradores nacionais, especialmente dos mozos e das familias con rendas medias.

As hipotecas alcanzan máximos nominais e elevan o esforzo financeiro

O encarecemento da vivenda ten o seu reflexo directo no mercado hipotecario. O importe medio dos novos préstamos achégase aos 180.000 euros, por riba do máximo nominal rexistrado en 2007.

Aínda que, descontando a inflación, o endebedamento se sitúa aproximadamente un 25 % por baixo daquel nivel, o Observatorio alerta do esforzo que supón actualmente adquirir unha vivenda.

Nas novas operacións, a cota hipotecaria absorbe preto do 38 % da renda dispoñible dos fogares. Ademais, comprar unha vivenda esixe xa o equivalente a 8,4 anos de salario bruto, por riba dos niveis considerados prudentes nas principais áreas urbanas e costeiras.

O informe tamén descarta que a caída do crédito á construción, do 2,18 % en xuño de 2026, sexa o principal obstáculo para aumentar a produción. Os expertos apuntan especialmente á escaseza de solo finalista, á lentitude dos procedementos administrativos e á falta de traballadores especializados.

Máis construción para evitar que o acceso siga deteriorándose

O secretario xeral da AEV, Jorge Dolç, considera que a insuficiencia de oferta residencial se converteu nun dos principais factores de tensión do mercado inmobiliario.

Dolç subliña que a demanda continúa absorbendo a vivenda dispoñible, tanto nova como usada, o que dificulta que os prezos atopen unha senda de estabilización a curto prazo.

O responsable da asociación defende que a solución pasa por incrementar de forma sostida a incorporación de vivendas ao mercado, actuando sobre a dispoñibilidade de solo, os prazos urbanísticos, a capacidade produtiva do sector e a rehabilitación do parque existente.

A conclusión do Observatorio é clara: sen un aumento efectivo da oferta, o mercado dificilmente poderá recuperar o equilibrio. Ata entón, a moderación dos prezos dependerá máis da perda de capacidade adquisitiva dos fogares e da súa progresiva exclusión do mercado que dunha verdadeira mellora da accesibilidade residencial.