Santa Comba atópase no centro dunha controversia xurídica tras coñecerse que o seu alcalde, Alberto Romar, podería estar incorrendo nunha grave incompatibilidade legal ao manter unha dedicación exclusiva ao 100 % como cargo público mentres figura de alta como autónomo e emite facturas por actividades privadas a outros concellos.
Segundo os argumentos técnicos e legais expostos, en 2025 a Seguridade Social permite a nivel administrativo a pluriactividade —estar simultaneamente no Réxime Xeral e no Réxime Especial de Traballadores Autónomos (RETA)—. Porén, esta posibilidade entra en clara contradición coa Lei 53/1984 de Incompatibilidades cando se trata dun alcalde con dedicación exclusiva, xa que esta implica que a totalidade do seu tempo laboral pertence ao Concello.
Fontes xurídicas sinalan que a alta como autónomo supón recoñecer unha actividade económica “habitual, persoal e directa”, algo xuridicamente incompatible coa exclusividade do cargo. Neste contexto, o acordo do Pleno municipal que tería autorizado esta situación non tería capacidade para “curar” a ilegalidade, xa que un órgano municipal non pode contravir unha lei estatal. A única vía legal sería unha dedicación parcial, coa correspondente redución proporcional do soldo público, circunstancia da que non consta aprobación formal.
A isto súmase a complexidade de contratar con outras administracións públicas. A Lei 9/2017 de Contratos do Sector Público e a normativa derivada da LOREG establecen prohibicións e fortes restricións para que cargos electos poidan ser provedores de entidades públicas, especialmente cando existe risco de conflito de intereses, financiamento cruzado ou tráfico de influencias. No caso do seu propio Concello, a prohibición é absoluta.
O feito de que o alcalde se abstivese e se ausentase da votación do Pleno onde se tratou esta cuestión era unha obriga legal polo seu conflito de intereses, pero non o exime de posibles responsabilidades. Xuristas advirten de que a abstención só protexe a forma, non o fondo: se o acordo é manifestamente contrario á lei, sería nulo de pleno dereito. Ademais, os concelleiros que votaron a favor poderían enfrontarse a responsabilidades por prevaricación administrativa se existían informes previos da Secretaría municipal advertindo da ilegalidade.
As posibles consecuencias inclúen actuacións da Inspección de Traballo e da Seguridade Social, a impugnación de contratos asinados con outros concellos e a esixencia de responsabilidades contables por parte do Tribunal de Contas, que podería reclamar a devolución de salarios percibidos baixo o réxime de exclusividade.
Entre as vías abertas atópanse a revisión de oficio do acordo plenario e, nun plano máis grave, a interposición de accións penais contra os responsables, tanto pola aprobación do acordo como polo eventual aproveitamento dunha resolución inxusta.
