As axudas europeas para modernizar infraestruturas pesqueiras e financiar proxectos das confrarías contrastan co deterioro visible de determinadas instalacións. Cómpre revisar os investimentos, o seu mantemento e os resultados obtidos.*
Os fondos europeos FEMPA (Fondo Europeo Marítimo, de Pesca e de Acuicultura) están destinados a apoiar o sector pesqueiro, mellorar as infraestruturas portuarias e favorecer a sustentabilidade da actividade marítima. Na Costa da Morte, estas axudas canalizan importantes cantidades de diñeiro público cara aos portos e ás entidades vinculadas á pesca.
Porén, xorde unha pregunta cada vez máis difícil de ignorar: *como se explica o elevado volume de recursos públicos destinado a estas actuacións cando determinadas instalacións portuarias presentan deficiencias de conservación e sinais de deterioro?*
A cuestión non é cuestionar a necesidade de apoiar a pesca, un sector esencial para a economía e a identidade da comarca. O que se debe cuestionar é se os investimentos se planifican correctamente, se as obras teñen a calidade esperada e se existe un control efectivo sobre o diñeiro empregado.
## Máis de 1,4 millóns de euros en concesións identificadas
A relación parcial das axudas para modernización portuaria correspondente ás convocatorias de 2023, 2024 e 2025 suma *1.430.733,56 euros* nos portos identificados da Costa da Morte.
Entre as cantidades recollidas destacan:
– *Camariñas:* 579.106,50 euros.
– *Corcubión:* 382.032,57 euros.
– *Laxe:* 124.274,47 euros.
– *Muxía:* 114.446,88 euros.
– *Caión:* 91.929 euros.
– *Corme:* 73.008,98 euros.
– *Fisterra:* 65.935,16 euros.
Estas cifras corresponden ás concesións identificadas nas resolucións consultadas, non ao total de todas as axudas recibidas polas confrarías nin ao gasto final efectivamente executado. Tampouco representan exclusivamente fondos europeos, xa que estas liñas poden contar con cofinanciamento autonómico.
A elas hai que engadir outras liñas de apoio ás confrarías, incluídos proxectos colectivos relacionados coa pesca artesanal, a seguridade e a actividade pesqueira. Para coñecer o volume total de fondos públicos destinado ao sector sería necesario analizar todas as convocatorias e evitar duplicidades.
## Obras financiadas con fondos europeos e instalacións que precisan atención
O principal motivo de preocupación está na relación entre o diñeiro investido e o estado de conservación dalgunhas instalacións.
Se se destinan cantidades importantes á modernización dos portos, resulta razoable esperar que as melloras sexan visibles, duradeiras e útiles para os profesionais do mar. Cando determinadas zonas presentan deterioro, deficiencias ou necesidades de reparación, é lexítimo preguntar se os traballos realizados responderon ás necesidades reais e se o mantemento posterior foi suficiente.
Non se pode concluír, sen inspeccións técnicas, que unha obra estea mal executada ou que exista un sobrecusto polo simple feito de observar deterioración. O desgaste provocado polo ambiente mariño, a antigüidade das instalacións, a falta de mantemento ou a calidade dos materiais poden ter efectos diferentes.
Pero precisamente por iso cómpre esixir explicacións: que se fixo, canto custou, cando se executou, que garantía ten e quen é responsable do seu mantemento.
*O que non sería aceptable é investir repetidamente diñeiro público en instalacións sen avaliar se as actuacións anteriores resolveron os problemas que pretendían solucionar.*
## As axudas ás confrarías tamén deben someterse a control
A fiscalización non debe limitarse ás obras portuarias. As confrarías reciben subvencións para equipamentos, melloras das condicións de traballo, xestión sostible da pesca e outros proxectos colectivos.
Estas axudas poden ser necesarias e beneficiosas, pero o seu carácter sectorial non as exime das obrigas de transparencia e xustificación.
Cómpre coñecer que cantidades recibiu cada entidade, que proxectos desenvolveu, que resultados obtivo e que parte do financiamento se destinou a cada finalidade. Tamén é importante distinguir entre os importes aprobados, os efectivamente cobrados e os gastos finalmente xustificados.
Unha política de subvencións responsable non debe medirse unicamente polo diñeiro distribuído, senón polos resultados conseguidos e pola súa utilidade para os profesionais do mar.
## Onde están os controis sobre a calidade e o mantemento?
A Xunta de Galicia, Portos de Galicia e as entidades beneficiarias deben ofrecer información suficiente para que se poida avaliar o resultado dos investimentos, segundo as competencias e responsabilidades de cada parte.
Sería conveniente publicar ou facilitar, para cada actuación:
– O orzamento inicial e o custo final da obra.
– A empresa adxudicataria e o procedemento de contratación.
– As certificacións dos traballos realizados e as modificacións do proxecto.
– As inspeccións técnicas e os controis de calidade.
– O período de garantía e as reparacións efectuadas.
– Os plans de conservación e o custo do mantemento.
– As subvencións concedidas ás confrarías e a xustificación dos gastos.
Esta información permitiría comparar o investimento realizado co estado actual das instalacións e determinar se existen deficiencias que requiran reparacións, responsabilidades contractuais ou unha auditoría máis profunda.
## Non se trata de gastar máis, senón de gastar mellor
A Costa da Morte necesita portos seguros, funcionais e ben conservados. Os profesionais da pesca precisan infraestruturas adecuadas para desenvolver o seu traballo, e as confrarías deben contar con medios suficientes para cumprir as súas funcións.
Pero a necesidade de financiamento non pode converterse nun cheque en branco. Cada investimento debe responder a unha necesidade real, executarse cun custo razoable e producir resultados verificables.
Se determinadas obras financiadas con fondos públicos presentan un estado de conservación deficiente, a resposta non debe ser mirar cara a outro lado nin anunciar novas partidas sen máis. Cómpre comprobar as causas, revisar as garantías e determinar se o mantemento foi adecuado.
*A cidadanía ten dereito a saber se os fondos FEMPA están mellorando realmente os portos da Costa da Morte ou se existen actuacións cuxo resultado non se corresponde co diñeiro investido.*
A transparencia, a fiscalización e a rendición de contas non son obstáculos para apoiar o sector pesqueiro. Son condicións indispensables para garantir que ese apoio sexa eficaz, xusto e sostible.
### Fontes para contrastar os datos
– [Resolución de concesións de 2023](https://mar.xunta.gal/…/20240219_DOG_Publicada…)
– [Resolución de concesións de 2024](https://mar.xunta.gal/…/Publicada-concesion-DOG…)
– [Resolución de concesións de 2025](https://mar.xunta.gal/…/20250926_DOG_Publicada-a…)
– [Portal oficial FEMPA da Consellería do Mar](https://mar.xunta.gal/gl/o-sector/proxectos-colectivos/fempa)
Nota editorial: as cifras recollidas son unha relación parcial de concesións identificadas. Para afirmar que existen sobrecustos, obras mal executadas ou irregularidades sería necesario contrastar os expedientes, os custos finais e informes técnicos sobre o estado das instalacións.
