Laxe. A posible desaparición da Lonxa de Laxe está a xerar preocupación e incredulidade entre o sector pesqueiro e a veciñanza, especialmente polo volume de investimentos e axudas públicas destinados nos últimos anos á mellora, promoción e modernización das instalacións e da actividade pesqueira.
A situación resulta aínda máis chamativa despois de que o pasado 8 de agosto fose nomeada Marta Villaverde embaixadora da Lonxa de Laxe, nunha iniciativa destinada a poñer en valor a actividade e os produtos comercializados desde a instalación. Agora, a posibilidade de pechar a lonxa abre numerosos interrogantes sobre o futuro destes investimentos e dos proxectos actualmente en marcha.
Máis de 180.000 euros en proxectos FEMPA recentes
Entre os expedientes de axudas FEMPA concedidos ou tramitados para a Lonxa de Laxe figuran varios proxectos de especial relevancia.
Un dos máis destacados é o de “Promoción e posta en valor dos pescados e mariscos da Lonxa de Laxe”, cun investimento de 31.629,40 euros e unha axuda pública de 29.140,17 euros, equivalente ao 92,13 % do proxecto. Esta actuación ten prevista a súa execución ata o 31 de outubro de 2026.
A relación inclúe tamén 46.917,75 euros para a mellora dos accesos ás instalacións da lonxa e outros 77.356,72 euros destinados á mellora da calidade, control e trazabilidade dos produtos da pesca de cerco.
A estas cantidades súmase o proxecto de xestión, conservación e protección dos recursos da pesca artesanal de Laxe 2025-2026, cun importe de 44.282,28 euros, pendente de concretar na súa totalidade a contía final da axuda.
Unha instalación que tamén recibiu importantes investimentos públicos
A propia Xunta de Galicia informou en abril de 2026 de que a Confraría de Pescadores de Laxe recibira máis de 270.000 euros en axudas nos últimos anos.
Nesa mesma comunicación sinalábase que a confraría solicitara ademais unha nova partida de 30.000 euros destinada a modernizar os procesos de comercialización do marisco na propia lonxa.
O contraste entre estes investimentos e a actual posibilidade de peche da instalación suscita unha pregunta inevitable: que vai acontecer cos proxectos subvencionados, cos investimentos realizados e co futuro da comercialización dos produtos pesqueiros de Laxe se finalmente a lonxa deixa de funcionar?
O futuro da lonxa, no aire
A Lonxa de Laxe non é só un espazo físico de comercialización. Constitúe unha peza fundamental para a actividade pesqueira local e para a saída ao mercado dos produtos procedentes da pesca artesanal e de cerco.
Por iso, a posible decisión de pechar as instalacións chega nun momento especialmente controvertido, cando existen proxectos de promoción, mellora de accesos, trazabilidade e modernización vinculados directamente á lonxa e cando mesmo se impulsou recentemente a súa imaxe pública.
O sector reclama agora coñecer cal é o futuro real da instalación, que sucederá coas axudas concedidas e cos proxectos aínda en execución e cal será o destino dos investimentos públicos realizados.
A pregunta que queda sobre a mesa é clara: como se pode xustificar o peche dunha instalación na que se veñen realizando importantes investimentos públicos e á que, ademais, se lle está a dar visibilidade e promoción como referente da actividade pesqueira de Laxe?
O caso abre así un debate que vai máis alá do peche dunha instalación: afecta á xestión dos fondos públicos, ao futuro da pesca artesanal e á propia capacidade de Laxe para seguir comercializando e poñendo en valor os seus produtos do mar.
A Cofradía de Malpica, de afrontar unha débeda de 400.000 euros a recibir máis de medio millón en axudas
Os expedientes publicados pola Xunta e polo Ministerio recollen axudas destinadas á modernización, seguridade, eficiencia enerxética, biodiversidade e xestión dos recursos mariños
A Cofradía de Pescadores de Malpica, identificada co NIF G15031511, figura nos últimos anos como beneficiaria de diferentes liñas de subvencións públicas destinadas ao sector pesqueiro. Os expedientes publicados pola Xunta de Galicia e polo Ministerio recollen axudas que, sumadas, representan varios centos de miles de euros en concesións, principalmente no marco dos programas FEMP e FEMPA.
Os datos adquiren especial relevancia á vista da situación económica que atravesou a entidade, que chegou a acumular unha débeda que roldaba os 400.000 euros. A evolución posterior das contas e o saneamento económico da confraría sitúanse así nun contexto no que tamén se produciron importantes achegas públicas para investimentos e actuacións vinculadas á actividade pesqueira.
Máis de 360.000 euros en axudas só en 2020
O ano 2020 concentra algunhas das principais concesións identificadas. O Diario Oficial de Galicia recolle tres expedientes FEMP a nome da Cofradía de Malpica:
- 67.850 euros para a modernización, eficiencia e seguridade das infraestruturas, expediente PE209N-2020/54.
- 9.195 euros para actuacións destinadas á seguridade e ás condicións de traballo, expediente PE209N-2020/56.
- 258.150 euros para a mellora da eficiencia enerxética e instalacións de frío, expediente PE209N-2020/66.
A estas cantidades hai que engadir 27.304,62 euros correspondentes ao proxecto colectivo de protección e recuperación da biodiversidade mariña, identificado como PE209C-2020F-053, así como outros 4.409,20 euros nunha axuda da Xunta vinculada á caída de ingresos derivada da pandemia da COVID-19.
Só as catro principais axudas FEMP destinadas a investimentos e biodiversidade ascenden, polo tanto, a 362.499,62 euros.
As achegas continuaron nos anos seguintes
A chegada de novas convocatorias non supuxo o remate das axudas. En 2021, a Cofradía de Malpica figura de novo como beneficiaria dun proxecto FEMP de protección e recuperación da biodiversidade mariña, o expediente PE209C-2021F-056, cunha axuda de 32.318,64 euros.
Posteriormente, co cambio do marco europeo de financiamento cara ao FEMPA, aparecen novas concesións. En 2023, a entidade obtivo 68.870,80 euros para actuacións relacionadas coa xestión, conservación e protección dos recursos mariños, no expediente PE209P_2023_051.
En 2024, outro expediente da mesma liña, PE209P_2024_060, supuxo unha nova axuda de 80.181,24 euros. Ese mesmo ano consta tamén unha axuda extraordinaria de 4.000 euros da Xunta para a entidade asociativa.
Segundo os datos achegados, o Ministerio identifica ademais as operacións FEMPA de 2023 e 2024, cunha cofinanciación europea do 70 %.
Un volume de financiamento público que supera os 540.000 euros
Se se suman as cantidades concretas identificadas desde 2020 —sen incluír os importes aínda pendentes de comprobar ou separar entre concesións e pagamentos— o volume ascende a aproximadamente 545.718 euros.
Esta cifra non equivale necesariamente á cantidade efectivamente ingresada pola confraría, xa que unha cousa é a concesión dunha subvención e outra os pagamentos efectivamente realizados tras a xustificación dos investimentos. Tampouco significa que todas as axudas puidesen destinarse libremente a cubrir débedas: boa parte delas estaban vinculadas a proxectos e investimentos concretos.
Entre as actuacións aparecen equipamentos e instalacións de frío, modernización de infraestruturas, seguridade laboral, eficiencia enerxética, biodiversidade e xestión dos recursos mariños.
Novas axudas en 2025 e 2026
O financiamento público á actividade da confraría continúa nos exercicios máis recentes. Para 2025-2026 figura unha nova actuación FEMPA/Xunta relacionada coa xestión e conservación dos recursos mariños, aínda pendente de comprobar no detalle definitivo o importe concreto.
En 2026, a Deputación da Coruña concedeu 12.000 euros para o proxecto “Cerco sostible 4.0”, orientado á modernización tecnolóxica e segura da cadea de valor da lonxa.
Unha cuestión que require separar concesións e pagamentos
Os expedientes permiten constatar unha sucesión de importantes axudas públicas á Cofradía de Pescadores de Malpica, especialmente para investimentos e melloras vinculadas á actividade pesqueira. Porén, para determinar con exactitude canto diñeiro público entrou efectivamente nas contas da entidade e que incidencia tivo no saneamento da súa situación financeira, sería necesario contrastar as resolucións de concesión cos expedientes de xustificación e pagamento.
O dato máis significativo é, en calquera caso, o volume de financiamento mobilizado: máis de medio millón de euros en axudas identificadas desde 2020, ao que habería que engadir os expedientes de 2022 e as actuacións máis recentes cuxos importes definitivos están aínda por verificar.
A evolución económica da confraría e a utilización destas axudas constitúen, polo tanto, un elemento relevante para analizar como unha entidade que chegou a soportar unha débeda próxima aos 400.000 euros puido avanzar posteriormente cara ao saneamento das súas contas.
