A formación aposta por unha rede de plantas comarcais para transformar residuos e biomasa en emprego, enerxía e riqueza para Galicia
Santiago de Compostela, agosto de 2026. — UCIN Galicia propón a creación dunha Empresa Pública Galega de Biomasa e Economía Circular, participada pola Xunta de Galicia e polas administracións locais que decidan integrarse no proxecto, co obxectivo de avanzar cara a un novo modelo de xestión dos residuos baseado na economía circular, o aproveitamento dos recursos e o retorno económico para o territorio.
A iniciativa parte dunha premisa: Galicia non debe limitarse a xestionar os residuos, senón que debe ser capaz de transformalos en recursos, enerxía, fertilizantes e actividade económica. A futura empresa pública tería entre as súas funcións a recollida, tratamento e valorización de restos forestais e silvícolas, podas e xardinería, biorresiduos urbanos, subprodutos agrícolas e gandeiros e outros materiais biodegradables susceptibles de aproveitamento.
Unha rede descentralizada de plantas comarcais
UCIN Galicia aposta pola creación dunha rede de plantas comarcais, situadas estratexicamente preto das zonas produtoras de residuos e biomasa. Segundo a formación, este modelo permitiría reducir os quilómetros de transporte, os custos loxísticos e as emisións asociadas, ao tempo que favorecería a creación de actividade e emprego no medio rural.
Un dos principais eixos da proposta sería a produción de biogás mediante dixestión anaerobia dos residuos orgánicos. Este recurso podería destinarse á xeración de enerxía ou, tras o tratamento necesario e cando sexa técnica e economicamente viable, converterse en biometano para o seu uso como combustible ou a súa inxección na rede.
Unha empresa pública con capacidade para investir
UCIN Galicia defende que a iniciativa debe ir máis alá dun modelo baseado en concesións. A empresa pública debería ter capacidade para investir directamente en infraestruturas, comercializar os produtos obtidos, participar en proxectos europeos e establecer acordos con concellos, cooperativas, produtores e empresas forestais.
O obxectivo sería que unha parte relevante do valor económico xerado pola valorización dos residuos permanecese en Galicia e puidese ser reinvestida na mellora dos servizos e das infraestruturas.
Emprego e desenvolvemento rural
A formación considera que a creación dunha cadea estable de recollida, transporte e transformación permitiría xerar novas oportunidades para transportistas, empresas forestais, cooperativas, agricultores, gandeiros, persoal técnico e operadores das plantas.
Deste xeito, a proposta pretende impulsar unha cadea de valor galega arredor dos residuos e da biomasa, especialmente nas zonas rurais.
UCIN Galicia sinala que o novo modelo non implicaría eliminar de maneira inmediata os sistemas de xestión existentes, senón promover unha evolución progresiva na que a prevención, a reutilización, a reciclaxe e a valorización adquiran cada vez maior peso fronte á eliminación.
Un plan director e financiamento europeo
A formación propón que a Xunta elabore previamente un plan director económico, ambiental e xurídico que determine a viabilidade das instalacións, a súa localización e as posibles fontes de financiamento.
O proxecto debería optar, segundo UCIN Galicia, aos diferentes programas europeos relacionados coa economía circular, a transición enerxética, a descarbonización, a bioeconomía, o desenvolvemento rural e a innovación.
Transparencia sobre cada euro público
Outro dos elementos centrais da proposta é a transparencia. UCIN Galicia reclama que a futura empresa publique anualmente datos sobre as toneladas de residuos tratados, a biomasa valorizada, a enerxía e o biometano producidos, o compost e os biofertilizantes obtidos, así como os ingresos, custos, investimentos, emisións evitadas e emprego directo e indirecto xerado.
A formación resume esta proposta nun principio: “Cada euro público investido deberá poder ser rastrexado.”
José Luis Calo: “Un residuo pode ser un problema ou unha oportunidade”
O coordinador de UCIN Galicia, José Luis Calo, considera que Galicia ten unha oportunidade para transformar os seus recursos forestais, agrícolas e municipais nunha nova actividade económica vinculada á economía circular.
“Galicia ten biomasa, territorio, actividade forestal, agricultura, gandería e miles de toneladas de materia orgánica. O que falta é unha estratexia pública que conecte todos eses recursos.”
Calo defende que o debate debe centrarse tanto no custo da xestión dos residuos como no valor económico que pode recuperarse deles.
“Un residuo pode ser un problema ou unha oportunidade. Depende de como se xestione. Desde UCIN Galicia apostamos por un modelo no que parte desa riqueza se transforme en emprego, enerxía e actividade económica dentro de Galicia.”
Dez obxectivos da proposta
- Crear unha rede pública galega de valorización de biomasa e biorresiduos.
- Reducir progresivamente o transporte innecesario de residuos.
- Incrementar a produción de biogás e biometano.
- Aproveitar de forma ambientalmente sostible os restos forestais e vexetais.
- Crear emprego no rural.
- Apoiar cooperativas, produtores e empresas forestais galegas.
- Incrementar a reciclaxe e a valorización fronte á eliminación.
- Captar fondos europeos para novas infraestruturas.
- Garantir unha xestión pública transparente.
- Conseguir que unha maior parte do valor económico xerado polos residuos permaneza en Galicia.
UCIN GALICIA
“Dos residuos aos recursos. Da biomasa ao emprego. Do problema á oportunidade.”