Santiago de Compostela, 27 de agosto de 2026. — O peche de catro escolas unitarias en Boiro, Mesía, Taboadela e Portas volve poñer sobre a mesa o problema do despoboamento e a perda progresiva de servizos públicos no rural galego. Ante esta situación, UCIN Galicia reclama á Xunta de Galicia a posta en marcha dun Plan Integral de Recuperación do Rural, con medidas concretas, financiamento suficiente e unha planificación a longo prazo.
A formación considera que a resposta ao descenso demográfico non pode limitarse ao peche de centros educativos por falta de alumnado, senón que debe abordar as causas que están provocando que moitas familias e persoas novas abandonen os pequenos núcleos de poboación.
Para UCIN Galicia, cada escola, centro de saúde, servizo de transporte ou pequeno comercio que desaparece reduce o atractivo do rural para vivir, traballar e formar unha familia.
Educación como servizo esencial
UCIN Galicia defende o mantemento dunha educación de proximidade e considera necesario estudar fórmulas flexibles que permitan garantir a continuidade das escolas unitarias sempre que exista alumnado e posibilidades de futuro.
A formación entende que unha escola non é simplemente un edificio con aulas, senón tamén un elemento fundamental para manter viva unha parroquia e favorecer o asentamento de novas familias.
Sanidade e servizos de proximidade
O plan proposto por UCIN Galicia debería incluír tamén o reforzo da atención primaria e dos centros de saúde rurais, así como dos servizos de enfermaría, atención domiciliaria e dependencia.
Especial atención merecen, segundo a formación, as persoas maiores que viven soas ou en zonas afastadas dos grandes núcleos urbanos, garantindo que poidan acceder aos servizos básicos sen verse obrigadas a abandonar o seu lugar de residencia.
Transporte, vivenda e emprego
UCIN Galicia reclama igualmente unha rede de transporte público rural eficaz, adaptada aos horarios e ás necesidades reais da poboación, que permita acceder aos servizos sanitarios, educativos e administrativos.
No ámbito da vivenda, aposta por mobilizar vivendas baleiras e patrimonio público para facilitar o asentamento de familias novas, autónomos e profesionais.
A formación considera, ademais, imprescindible crear condicións para xerar emprego e actividade económica no territorio, apoiando os autónomos, o comercio local, as pequenas empresas e os sectores produtivos vinculados ao rural.
Máis seguridade, conectividade e servizos
Entre as prioridades de UCIN Galicia tamén figura o reforzo dos servizos de emerxencias, a prevención de incendios e a seguridade, especialmente nos concellos e parroquias máis afastados dos grandes centros urbanos.
A formación reclama tamén garantir a conectividade dixital en todo o territorio como ferramenta imprescindible para favorecer o teletraballo, o emprendemento e a chegada de novas actividades económicas.
“Non podemos pedir á xente que viva no rural mentres lle retiramos os servizos”
O coordinador de UCIN Galicia, José Luis Calo, considera que Galicia necesita “un cambio profundo na maneira de afrontar o problema demográfico”.
“Non podemos pedir ás familias que permanezan no rural mentres lles imos retirando os servizos que necesitan para vivir nel. Se queremos que o rural teña futuro, temos que garantir primeiro que teña presente”.
Calo defende que a loita contra o despoboamento debe converterse nunha política transversal, na que participen todas as áreas da Administración e que non quede reducida a axudas puntuais ou campañas.
“Non se trata simplemente de manter edificios abertos. Trátase de crear as condicións necesarias para que unha persoa poida nacer, estudar, traballar, emprender, formar unha familia e envellecer no seu propio territorio”.
“Recuperar o rural é recuperar Galicia”
UCIN Galicia considera que a recuperación do rural debe ser unha das grandes prioridades políticas dos próximos anos e reclama á Xunta un calendario de actuacións concreto, financiamento estable e avaliación periódica dos resultados.
A formación aposta por un modelo no que educación, sanidade, transporte, vivenda, emprego, seguridade, conectividade e servizos sociais funcionen como unha rede, evitando que a desaparición dun servizo provoque progresivamente a perda dos demais.
“Non queremos un rural convertido nun territorio de segunda. Queremos un rural vivo, con oportunidades, servizos e futuro”, conclúe José Luis Calo.
UCIN Galicia considera que manter os servizos públicos é tamén unha forma de loitar contra o despoboamento. Porque, en definitiva, recuperar o rural é recuperar Galicia.