A Asociación para a Defensa do Patrimonio Cultural Galego destaca dúas décadas de mobilización social e institucional que permitiron preservar un dos espazos xeolóxicos máis singulares de Galicia
Galicia, xuño de 2026. Os Penedos de Pasarela e Traba, situados nos concellos de Vimianzo e Laxe, chegan a 2026 convertidos nun exemplo de conservación do patrimonio natural e cultural grazas a vinte anos de esforzos continuados por parte de colectivos cidadáns, entidades culturais, administracións públicas e persoas comprometidas coa defensa da paisaxe galega.
A Asociación para a Defensa do Patrimonio Cultural Galego fai balance da intensa loita desenvolvida entre 2006 e 2026 para garantir a protección deste extraordinario conxunto de formacións graníticas, considerado un auténtico museo xeolóxico ao aire libre. Durante estas dúas décadas, a mobilización social foi clave para frear diversas ameazas, entre elas proxectos de explotación mineira e iniciativas de implantación de parques eólicos que poñían en risco a integridade dun espazo de excepcional valor ambiental, paisaxístico e cultural.
O movemento de defensa dos Penedos comezou a gañar forza en 2006, cando diferentes colectivos e asociacións alertaron do impacto que determinados proxectos extractivos poderían provocar sobre este singular enclave da Costa da Morte. A partir dese momento, sucedéronse campañas informativas, recollidas de sinaturas, actos culturais, publicacións divulgativas e numerosas iniciativas de sensibilización destinadas a dar a coñecer a riqueza patrimonial da zona.
Un dos momentos máis importantes deste proceso chegou en 2009 coa declaración dos Penedos de Pasarela e Traba como Paisaxe Protexida, unha figura que supuxo o recoñecemento oficial dos seus excepcionais valores naturais e paisaxísticos. Este logro representou un fito histórico para o movemento conservacionista galego e consolidou unha protección largamente reivindicada pola sociedade civil.
Ao longo destes anos, o labor desenvolvido polo Seminario de Estudos da Comarca de Bergantiños (SEMESCOM) e por outros colectivos culturais e ambientais resultou fundamental para promover o coñecemento científico e a divulgación pública deste espazo. A organización de rutas interpretativas, xornadas, exposicións e publicacións contribuíu a reforzar a conciencia social arredor da necesidade de preservar este patrimonio único.
Os Penedos de Pasarela e Traba destacan non só polas súas espectaculares formas graníticas modeladas durante millóns de anos pola erosión, senón tamén polo seu importante valor etnográfico, literario e lendario. As súas formacións rochosas inspiraron numerosas narracións populares e forman parte da memoria colectiva da Costa da Morte.
A recente aprobación do Plan de Xestión da Paisaxe Protexida constitúe un novo paso adiante na consolidación da súa conservación. Este instrumento permitirá ordenar os usos do territorio e establecer medidas específicas para garantir a protección efectiva dos valores naturais, culturais e paisaxísticos do espazo.
Dúas décadas despois do inicio das primeiras mobilizacións, os defensores dos Penedos consideran que a experiencia demostra a importancia da participación cidadá na protección do patrimonio. O caso de Pasarela e Traba converteuse así nun referente de éxito na conservación da paisaxe galega, asegurando que este extraordinario legado natural e cultural poida ser coñecido e desfrutado polas xeracións futuras.
«A protección dos Penedos de Pasarela e Traba é o resultado da perseveranza colectiva e do compromiso de moitas persoas e entidades que souberon entender que conservar o patrimonio é tamén construír futuro», sinalan desde a Asociación para a Defensa do Patrimonio Cultural Galego.