O Goberno galego anuncia o concurso de 153 dereitos mineiros, tres deles en Corcoesto para o aproveitamento de ouro. A reapertura do interese mineiro na zona volve poñer sobre a mesa os informes científicos e administrativos elaborados durante a tramitación do anterior proxecto.
A Xunta de Galicia anunciou a apertura do concurso de 153 dereitos mineiros co obxectivo, segundo explicou o presidente Alfonso Rueda, de favorecer proxectos que deixen o «maior retorno económico» posible no territorio.
Entre os dereitos que sairán a concurso figuran 21 en San Fins, vinculados ao aproveitamento de reservas de volframio e estaño; dous en Santa Comba, tamén relacionados con estes minerais; tres en Corcoesto, destinados ao aproveitamento de ouro; e un en Mesón Uno, para caolín, cuarzo e arxila.
O anuncio da Xunta recupera así o interese sobre unha zona marcada durante anos polo debate arredor da actividade mineira e, en particular, polo proxecto aurífero de Corcoesto que non chegou a executarse.
Os informes sobre o arsénico
Un dos documentos científicos máis relevantes elaborados durante a anterior tramitación foi o informe «Potencial mobilización de arsénico nos materiais xeolóxicos e residuos mineiros de Corcoesto: Unha revisión crítica», realizado en 2013 por investigadores da Universidade de Santiago de Compostela.
O traballo, elaborado por David A. Rubinos, Rosa Devesa-Rey, Francisco Díaz-Fierros e María Teresa Barral, analiza a mobilización do arsénico nos materiais xeolóxicos da zona e nos residuos que poderían xerarse coa explotación mineira.
Os investigadores realizaron unha revisión crítica da documentación presentada pola empresa e da avaliación ambiental e advertiron de deficiencias na análise da posible mobilización do arsénico.
A preocupación polo arsénico non se limitou a este estudo. Tamén existen antecedentes de traballos realizados en 2011 por investigadores do Instituto de Investigacións Mariñas do CSIC e da Universidade de Vigo, centrados na presenza e mobilización deste elemento asociado á antiga actividade mineira e na súa posible chegada ao río Anllóns.
O papel do Valedor do Pobo
O expediente de Corcoesto tamén foi analizado polo Valedor do Pobo, que recibiu numerosas queixas relacionadas co proxecto.
Nos seus informes aparecen cuestións relativas á posible contaminación das augas, aos efectos sobre zonas protexidas, ás consecuencias sociais e económicas da explotación e ao procedemento de información pública.
O informe correspondente a 2014 dedica ademais un apartado específico á situación administrativa da anterior solicitude para a mina de Corcoesto e á necesidade de considerala definitivamente rexeitada.
A cuestión da viabilidade económica
Outro dos documentos incorporados posteriormente ao debate foi o informe do IGAPE do 8 de xullo de 2013, relativo á capacidade da empresa Mineira de Corcoesto para desenvolver o proxecto.
Segundo a documentación administrativa e xudicial posteriormente coñecida, o informe consideraba que a empresa non acreditaba suficientemente a súa capacidade financeira para executar o proxecto e que non cumpría determinados requisitos para a súa declaración como proxecto industrial estratéxico.
Entre os aspectos analizados figuraban tamén as previsións de emprego directo e a capacidade de consolidar eses postos de traballo.
Unha tramitación que acabou sen mina
A historia administrativa de Corcoesto require, con todo, matices. En novembro de 2012, a Xunta emitira unha Declaración de Impacto Ambiental favorable ao proxecto, polo que non sería correcto afirmar que os informes oficiais foron unánimemente contrarios á explotación.
Posteriormente, o proxecto non chegou a materializarse e a súa tramitación administrativa acabou sen a apertura da mina. A documentación do Valedor do Pobo e os posteriores procedementos administrativos e xudiciais recollen a evolución do expediente e a situación da solicitude anterior.
Agora, coa convocatoria de tres dereitos mineiros en Corcoesto para o aproveitamento de ouro, a zona volve aparecer no mapa mineiro galego.
A apertura do concurso non significa por si mesma que vaia producirse unha nova explotación: serán os proxectos que eventualmente se presenten os que terán que someterse aos procedementos administrativos e ambientais correspondentes. Porén, o anuncio da Xunta recupera un debate que en Corcoesto leva máis dunha década marcado pola discusión sobre o impacto ambiental, a mobilización do arsénico, a protección das augas e a viabilidade económica da actividade mineira.
