A posible actividade industrial relacionada coa fabricación e transformación de pellets de plástico en Malpica abre un debate sobre os riscos ambientais asociados a este tipo de materiais e a necesidade de coñecer con precisión o uso que se lles dará ás instalacións.
Os pellets de plástico, tamén coñecidos como granza, son pequenos gránulos de menos de cinco milímetros que constitúen a materia prima coa que se fabrican numerosos produtos plásticos. Obtéñense habitualmente mediante procesos de extrusión: o plástico quéntase, fúndese e posteriormente córtase en pequenos fragmentos que poden volver empregarse na fabricación de novos obxectos.
No sector existen diferentes denominacións para estes materiais. Entre elas están a granza de polietileno reciclado e o aglomerado de poliolefina, dous produtos que non deben confundirse, xa que presentan características e procesos de elaboración distintos. O aglomerado é un material plástico reciclado sometido a un proceso de compactación, pero non necesariamente presenta a forma de pequenos gránulos.
A cuestión fundamental é coñecer que actividade se desenvolverá en Malpica e que tipo de material se pretende producir ou manipular. Cómpre determinar se se trata de pellets reciclados, granza procedente de plástico virxe ou outro tipo de produto, así como coñecer as medidas previstas para evitar perdas de material durante a produción, almacenamento e transporte.
Os pellets: un risco para os ecosistemas
Aínda que a reciclaxe de plástico pode contribuír á economía circular e á redución de residuos, a manipulación dos pellets comporta riscos ambientais importantes cando non existen sistemas eficaces de contención.
Pola súa reducida dimensión e o seu escaso peso, estes gránulos poden perderse durante a fabricación, o almacenamento e o transporte. Unha vez que chegan ao medio natural, resulta moi difícil retiralos completamente e poden permanecer durante longos períodos sen degradarse.
Entre os principais impactos ambientais destacan:
– Dispersión e persistencia: os pellets poden chegar aos sumidoiros, ríos, praias e océanos a través das augas pluviais ou de perdas durante o transporte.
– Transporte de contaminantes: dependendo da súa composición e das condicións ambientais, poden transportar substancias químicas adheridas á súa superficie.
– Danos á fauna: aves e organismos mariños poden confundilos con alimento, inxerilos e sufrir obstrucións dixestivas e outros efectos nocivos.
– Entrada na cadea trófica: a súa presenza no medio mariño contribúe á contaminación por microplásticos e á exposición dos organismos a estes materiais.
O precedente de Tarragona: oito empresas investigadas
O sucedido no complexo petroquímico de Tarragona constitúe un precedente que merece atención.
En decembro de 2023, a Generalitat de Catalunya abriu un expediente de responsabilidade ambiental a oito empresas químicas pola súa presunta relación coa contaminación por pellets nas praias da zona.
A actuación administrativa foi consecuencia dunha denuncia presentada por Good Karma Projects e Surfrider Foundation, organizacións que levaban anos documentando a presenza destes gránulos no litoral.
Entre as empresas inicialmente investigadas figuraban Repsol Química, Dow Chemical, Basell Poliolefinas, SK Primacor, Transformadora de Etileno, Katoen Natie, Schmidt Ibérica e Ravago Plásticos. O expediente ampliouse posteriormente a outras cinco compañías.
En agosto de 2024, a Generalitat resolveu o procedemento establecendo a responsabilidade colectiva de varias empresas e impondo medidas preventivas para evitar novas perdas de pellets, como a identificación dos puntos de fuga e o peche hermético das conducións.
Diari de Tarragona+2
Que sabemos da empresa vinculada a Malpica?
A información corporativa de Polymer Loop sitúa a súa sede social na rúa Cantón Grande, 9, 4º andar, na Coruña. O grupo identifica a Genepol como unha das súas empresas e indica que produce granza de polietileno de baixa densidade reciclado e aglomerado de poliolefina.
POLYMERLOOP+1
Polo tanto, é importante distinguir entre a sede administrativa da compañía e as instalacións onde se desenvolve a actividade industrial.
No caso de Malpica, resulta necesario coñecer:
– Que empresa desenvolverá exactamente a actividade.
– Se se fabricarán pellets de plástico reciclado ou se realizarán outras operacións de transformación.
– Que cantidades de material se prevé procesar.
– Que sistemas de filtración, recollida e contención de gránulos se instalarán.
– Que medidas se adoptarán para impedir que os pellets cheguen á rede de saneamento, aos cursos de auga ou ao mar.
A reciclaxe non pode converterse nunha nova fonte de contaminación. A experiencia de Tarragona demostra que a perda de pequenos gránulos plásticos ao longo da cadea industrial pode acabar xerando un problema ambiental de grande dimensión.
Malpica, pola súa proximidade ao litoral, debe contar con todas as garantías ambientais antes de que se poña en marcha calquera actividade deste tipo. A prevención, a transparencia e o control público deben estar por diante de calquera interese industrial.
