Con motivo do Día Internacional das Mulleres Rurais, que se celebra o 15 de outubro, a Rede Española de Desenvolvemento Rural (REDR) pon en valor o papel das mulleres emprendedoras na creación de empresas e emprego e reclama garantir a continuidade e o financiamento suficiente das políticas de desenvolvemento rural LEADER no próximo Marco Financeiro Plurianual da Unión Europea para o período 2028-2034.
As mulleres rurais crean empresas, recuperan actividades tradicionais, innovan e xeran emprego. Desde a transformación agroalimentaria ata o turismo ou os servizos especializados, as súas iniciativas demostran que os territorios rurais teñen capacidade para desenvolver actividades económicas diversas e abrir novas oportunidades para a súa poboación.
Desde hai máis de 35 anos, LEADER, unha metodoloxía de desenvolvemento rural integrada nas políticas da Unión Europea, desempeña un papel fundamental na dinamización dos territorios rurais. A través dos Grupos de Acción Local (GAL), que coñecen as necesidades e os recursos de cada comarca, contribúe a converter as ideas das persoas que viven nos pobos en proxectos empresariais, apoia o emprendemento e favorece a cooperación entre empresas, administracións e axentes locais para xerar actividade económica e emprego.
Os estudos da REDR El futuro se escribe en femenino e El futuro se escribe en femenino II analizan a contribución de LEADER ao emprendemento das mulleres rurais e á súa participación no desenvolvemento dos seus territorios. O segundo informe, publicado en 2022, recolle que o 32,6 % das axudas LEADER analizadas se destinou a mulleres. Outros traballos, como o estudo do Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico sobre emprendemento verde e rural e o informe GEM España 2023-2024, tamén destacan o potencial emprendedor das mulleres rurais e a súa contribución á consolidación de iniciativas empresariais.
Catro exemplos de emprendemento feminino impulsado por LEADER
Detrás das cifras hai empresas que recuperan tradicións, iniciativas que atopan novas oportunidades de mercado e proxectos que xeran emprego en territorios que precisan diversificar a súa economía. Estas catro experiencias ilustran a variedade e o impacto do emprendemento feminino no medio rural.
Asturias: Anchoas Hazas, tradición e innovación desde Lastres
Ana Labad puxo en marcha Anchoas Hazas, unha conserveira artesanal que recupera a tradición local e traballa con anchoa do Cantábrico, co apoio do Grupo de Desenvolvemento Rural Comarca de la Sidra.
A empresa conta con 14 persoas con contrato indefinido e aproveita o 99 % dos seus subprodutos. Labad vén de recibir o primeiro premio na categoría de Excelencia en Innovación na Actividade Pesqueira ou Acuícola dos Premios de Excelencia á Innovación para Mulleres Rurais do Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación.
«Eu hoxe non estaría se non fose polo ADRI Comarca de la Sidra», sinalou a emprendedora, destacando a importancia do acompañamento e do apoio ao desenvolvemento empresarial.
Sur de Alacant: mulleres que apostan polo autoemprego
Na última convocatoria LEADER da Asociación para o Desenvolvemento Rural do Sur de Alacant (ASIR), máis do 70 % dos proxectos de autoemprego presentados estaban liderados por mulleres.
Entre as iniciativas figuran negocios de cosmética natural, aloxamentos rurais, fotografía e venda en liña de flores ecolóxicas. Estes proxectos amosan a diversidade de actividades profesionais que poden desenvolverse no medio rural e a capacidade das mulleres para identificar novas oportunidades económicas.
Aragón: Concilia, cooperación para impulsar as mulleres rurais
O proxecto de cooperación LEADER Concilia traballa para ampliar as oportunidades das mulleres rurais mediante o impulso da inserción sociolaboral, o autoemprego e o desenvolvemento de proxectos propios.
A través da formación, do acompañamento e da creación de redes entre mulleres, a iniciativa promove a autonomía económica, a participación na vida pública e a cooperación entre territorios. O obxectivo é favorecer o intercambio de experiencias, fortalecer os vínculos entre emprendedoras e facilitar que máis mulleres poidan desenvolver os seus proxectos profesionais e construír o seu futuro no medio rural.
Andalucía: miles de empregos vinculados a proxectos promovidos por mulleres
O programa LiderA, desenvolvido entre 2009 e 2015, contabilizou 7.446 empregos xerados por proxectos promovidos por mulleres, o que representou o 36 % do emprego recollido no seu balance.
As iniciativas concentráronse especialmente nos servizos á poboación, nos pequenos negocios e no turismo, sectores que contribúen a diversificar a economía rural e a manter a actividade nos territorios.
Estas catro experiencias son só unha pequena mostra da contribución de LEADER ao emprendemento feminino rural. Empresas que recuperan tradicións, crean emprego, aproveitan os recursos locais e exploran novas vías de negocio demostran que apoiar as iniciativas das mulleres xera beneficios para o conxunto da comunidade.
O valor de LEADER vai máis alá do financiamento
O labor dos Grupos de Acción Local non se limita á xestión de axudas. O seu coñecemento das necesidades e dos recursos de cada territorio permítelles orientar proxectos, identificar oportunidades e conectar as persoas emprendedoras con outros axentes económicos e sociais.
Este modelo de traballo favorece a colaboración e axuda a transformar iniciativas individuais en actividade económica con impacto no conxunto da comarca. O acompañamento, a cooperación e a proximidade ao territorio son elementos fundamentais para que as ideas empresariais poidan consolidarse e xerar emprego.
Garantir oportunidades para as mulleres rurais no futuro
No contexto do debate sobre o Marco Financeiro Plurianual da Unión Europea para o período 2028-2034, a REDR reclama que LEADER teña garantida a súa continuidade e dispoña dun financiamento suficiente, estable e específico.
As decisións sobre o próximo orzamento europeo serán determinantes para que esta metodoloxía poida seguir apoiando as mulleres que crean empresas, xeran emprego e innovan desde o medio rural.
Garantir o futuro de LEADER significa preservar unha ferramenta que permite aproveitar o talento, os recursos e o potencial emprendedor de cada territorio, contribuíndo á diversificación económica, á igualdade de oportunidades e á creación de emprego.
Con motivo do Día Internacional das Mulleres Rurais, a REDR lembra que apoiar as mulleres emprendedoras é apostar por territorios rurais máis dinámicos, con máis oportunidades laborais e empresariais e cun futuro sostible para as persoas que viven neles.
