É vergoñento que a un cidadán se lle esixan cursos, certificados, formación e experiencia para acceder a determinados empregos, mentres observa como se multiplican os postos de confianza política e se pregunta se contan máis os méritos ou os contactos.**
En España, e tamén en Galicia, estamos chegando a unha situación que merece unha reflexión profunda. Para traballar en numerosos sectores hai que acreditar coñecementos, realizar cursos, obter certificados e demostrar que se está preparado. Na industria alimentaria, por exemplo, existe formación en manipulación de alimentos, seguridade e hixiene, alérxenos, trazabilidade, conservación e control de calidade, segundo as funcións que se desempeñen.
E todo iso ten sentido cando serve para protexer a saúde e garantir que o traballo se realiza correctamente.
Pero hai unha contradición que cada vez resulta máis difícil de ignorar.
## AUTOSERVIZO PARA TODO, PERO ESIXENCIAS PARA O TRABALLADOR
Hoxe podemos botar gasolina en estacións de autoservizo, pagar a compra nas caixas de autopago dos supermercados, lavar o noso propio coche, utilizar lavanderías automáticas, recoller paquetes en caixóns intelixentes e realizar numerosas operacións sen que interveña directamente ningún empregado.
En moitos destes servizos, o usuario non precisa unha titulación profesional específica. Abonda con seguir as instrucións, utilizar correctamente as máquinas e pagar.
E aquí xorde unha pregunta incómoda: **se a tecnoloxía permite que o propio cliente realice tantas tarefas, por que acceder a un emprego resulta cada vez máis complicado para tantas persoas, que deben acreditar cursos, certificados e experiencia mesmo para postos con funcións moi concretas?**
Non se trata de desprezar a formación. Formarse é importante, e a seguridade debe estar por riba de todo. Tampouco significa que os postos de autoservizo non precisen mantemento, supervisión, coñecementos técnicos ou medidas de prevención.
O verdadeiramente vergoñento é que poidamos acabar construíndo un sistema no que se esixen acreditacións para todo, pero non sempre se percibe a mesma esixencia de preparación, mérito e transparencia en quen toma decisións desde as institucións.
## PARA TRABALLAR, CERTIFICADOS. PARA ENTRAR EN DETERMINADOS CÍRCULOS, CONTACTOS?
Un cidadán que quere gañarse a vida debe enviar currículos, acreditar experiencia, superar entrevistas e, en moitos casos, investir tempo e cartos en formación.
Mentres tanto, os nomeamentos de asesores, os cargos de confianza e determinados postos vinculados ás administracións públicas alimentan unha pregunta lexítima: que criterios se seguiron para elixir esas persoas?
Valorouse a súa preparación? Que experiencia teñen? Que funcións desempeñan? Pódese xustificar publicamente o seu nomeamento?
Os cargos de confianza política teñen unha función lexítima. O problema aparece cando existen indicios de que as relacións persoais, familiares ou partidarias poden pesar máis ca os méritos profesionais.
Non podemos afirmar que todos os asesores sexan incompetentes nin que toda contratación pública sexa irregular. Pero si podemos esixir que os procesos sexan transparentes e que calquera posible favoritismo se investigue.
## GALICIA: CANTO CUSTA MANTER A ESTRUTURA POLÍTICA?
En Galicia, como no resto de España, a cidadanía ten dereito a coñecer canto custa manter as institucións e que resultados se obteñen a cambio dos seus impostos.
As retribucións dos alcaldes varían segundo o municipio, a dedicación e os límites legais aplicables. Tamén poden existir indemnizacións pola asistencia a órganos colexiados e compensacións por gastos xustificados, conforme á normativa.
Por iso, as cifras deben comprobarse concello por concello. Pero a pregunta segue sendo a mesma:
Canto cobra o noso alcalde? Canto custan os seus asesores? Cantos cargos de confianza hai no concello, na deputación ou nas distintas oficinas institucionais? Que traballo realiza cada un? Que resultados se poden avaliar?
A cidadanía non debería ter que converterse en investigadora para descubrir como se gasta o diñeiro do seu propio municipio.
## O DIÑEIRO PÚBLICO NON É UN PREMIO PARA OS AMIGOS
Cada euro destinado ás institucións procede dos recursos colectivos. Non debería servir para recompensar lealdades persoais, premiar apoios políticos nin construír redes de favores.
Se un posto é necesario, que se xustifique. Se se nomea un asesor, que se fagan públicas as súas funcións e a súa retribución. Se hai sospeitas de irregularidade, que se investiguen coas debidas garantías.
E se a un traballador se lle esixen preparación, responsabilidade e resultados, é razoable pedirlles ás persoas que administran os recursos públicos que respondan co mesmo rigor.
A democracia non consiste unicamente en votar cada catro anos. Tamén consiste en fiscalizar o gasto público, pedir explicacións e esixir responsabilidades.
## ESPERTADE!
É vergoñento que tantas persoas atopen barreiras para acceder ao emprego, que teñan que pagar cursos para mellorar o seu currículo e que, mesmo cumprindo os requisitos, sigan sen atopar unha oportunidade.
É lexítimo preguntarse por que a cidadanía ten que demostrar continuamente o que vale, mentres determinados nomeamentos políticos non sempre están sometidos a unha avaliación pública comparable dos seus méritos e resultados.
Non se trata de eliminar os certificados necesarios nin de desprezar a quen se esforza por formarse. Trátase de esixir coherencia, igualdade de oportunidades e transparencia.
**Menos burocracia innecesaria. Máis oportunidades para traballar. Menos opacidade nos nomeamentos. Máis méritos, máis controis e máis responsabilidade para quen xestiona o diñeiro público.**
Porque un país non pode esixir responsabilidade unicamente a quen ten menos poder. A esixencia tamén debe comezar polos que están arriba.
**ESPERTADE! A cidadanía non está para manter redes de favores. As institucións están para servir á cidadanía.**
