O encarecemento dos hidrocarburos volve poñer contra as cordas ás familias, autónomos e empresas, mentres medra o debate sobre os impostos que soportan a gasolina e o gasóleo e sobre o papel do Estado no sector enerxético.
O prezo do petróleo volve situarse no centro da preocupación económica. Despois dos fortes incrementos rexistrados nos últimos anos, a evolución do barril continúa condicionando o custo dos carburantes e, por extensión, o transporte, a distribución e o prezo final de numerosos produtos.
A evolución anual do prezo do barril de petróleo mostra importantes oscilacións:
- 2020: 41,96 dólares por barril.
- 2021: 70,86 dólares.
- 2022: 100,93 dólares.
- 2023: 82,49 dólares.
- 2024: 80,52 dólares.
- 2025: 69,14 dólares.
- 2026: arredor dos 91 dólares, segundo as estimacións manexadas actualmente.
Este escenario volve provocar unha pregunta recorrente: por que España non dispón dunha maior presenza pública nun sector estratéxico como o enerxético?
A privatización de Repsol, novamente no punto de mira
A evolución dos carburantes tamén recupera o debate sobre a privatización de Repsol. O proceso iniciouse en 1989, durante o Goberno socialista de Felipe González, e desenvolveuse mediante varias operacións ata culminar en 1997, xa durante o Goberno de José María Aznar.
A privatización foi, polo tanto, un proceso progresivo e non unha única venda realizada nun só momento.
Décadas despois, o debate continúa aberto. Hai quen considera que o Estado debería manter unha maior participación directa en empresas e sectores considerados estratéxicos, mentres que outros defenden un modelo baseado na regulación e na competencia do mercado.
Máis impostos ou máis axudas?
Ante o incremento do prezo dos carburantes, unha das cuestións que se formula é que medidas debería adoptar o Goberno para reducir o impacto sobre os consumidores.
Entre as posibilidades que se poñen enriba da mesa están reducir temporalmente os impostos que gravan a gasolina e o gasóleo, establecer axudas directas para determinados colectivos ou sectores ou adoptar medidas destinadas a compensar o aumento dos custos enerxéticos.
O prezo que paga o consumidor, con todo, non depende exclusivamente do valor do petróleo. Tamén inflúen os impostos, o custo do refino, o transporte, a distribución, as marxes comerciais e a evolución do tipo de cambio.
O custo do combustible, unha presión para a economía
Para transportistas, agricultores, pescadores, autónomos e numerosas pequenas empresas, o combustible representa unha parte importante dos seus custos. Un aumento sostido pode acabar trasladándose aos prezos dos produtos e servizos.
Por iso, a evolución do petróleo non é só unha cuestión relacionada co sector enerxético: pode ter consecuencias directas sobre o custo da vida e sobre a competitividade das empresas.
O debate queda así aberto: debe o Estado reducir a carga fiscal sobre os carburantes cando o petróleo sobe ou establecer axudas para os sectores máis afectados? Ou debería manter o actual modelo de fiscalidade e regulación?
O encarecemento dos hidrocarburos volve colocar esta cuestión no centro da actualidade económica e política española.
