Xove (Lugo), 4 de outubro de 2026, 18:00 horas. — A preocupación medra entre os veciños de Xove pola dispersión de po procedente do depósito de barros vermellos de Alcoa, situado na contorna da planta de alúmina de San Cibrao. Os residentes denuncian que partículas procedentes dos residuos almacenados na instalación están chegando a zonas habitadas, cultivos e espazos naturais da Mariña lucense.
Os afectados e colectivos ambientais cualifican a situación de grave problema ambiental e alertan do posible impacto sobre a saúde da poboación e sobre o ecosistema. En xullo, arredor de corenta veciños de Villalpol presentaron unha denuncia colectiva ante o Seprona para reclamar medicións da calidade do aire e investigar a natureza das partículas que estaban chegando ás vivendas, vehículos e terreos.
A situación volveu xerar alarma durante os últimos meses. A Xunta recoñeceu en setembro que aínda non existía unha solución definitiva para o problema do po en suspensión e informou de que continuaba aberto o período de requirimento de información semanal a Alcoa sobre as medidas adoptadas.
Segundo denuncias presentadas por colectivos ecoloxistas, producíronse novos episodios de dispersión, entre eles os rexistrados a finais de agosto e outro episodio comunicado posteriormente, o 21 de setembro. As organizacións ambientais aseguran que o vento levanta partículas da superficie do depósito e as transporta cara a zonas próximas.
Residuos baixo o foco
Os barros vermellos son residuos xerados durante o proceso industrial de transformación da bauxita en alúmina. Segundo a información publicada sobre o caso, estes residuos son considerados perigosos por determinadas propiedades, como o seu carácter irritante ou corrosivo. Algúns colectivos ecoloxistas reclaman, ademais, que se revise a súa catalogación cando pasan a estar en suspensión en forma de po.
Os veciños aseguran ter observado acumulación de po en superficies exteriores e posibles afeccións á vexetación e aos cultivos. En Villalpol, os residentes tamén advertiron de posibles danos en plantacións e dunha elevada mortalidade de abellas, cuestións que reclaman que sexan investigadas mediante análises independentes.
Os veciños reclaman respostas
A principal demanda dos afectados é que as administracións realicen medicións ambientais, tomen mostras e determinen a composición das partículas que se están dispersando pola contorna.
Tamén reclaman transparencia sobre os riscos ambientais e sanitarios, así como medidas eficaces para impedir que o vento transporte os residuos fóra do depósito.
Alcoa, pola súa banda, asegura que está a aplicar as medidas esixidas polas administracións e outras medidas adicionais para evitar a dispersión do po. A compañía xa recoñeceu a existencia do problema e sinalou as dificultades derivadas da seca da superficie do depósito e das condicións meteorolóxicas.
O conflito mantén así aberto o debate sobre a seguridade e o impacto ambiental do depósito de barros vermellos, nunha zona próxima a núcleos habitados de Xove e Cervo.
Para os veciños e colectivos ambientais, o que está acontecendo require unha investigación exhaustiva e actuacións inmediatas para determinar o alcance real das posibles afeccións ambientais e evitar novos episodios de dispersión.
