Dez anos de investigación, contratos públicos cuestionados e causas arquivadas: quen responde ante a cidadanía polo acontecido na Coruña?
*A CORUÑA.* A Operación Pikachu deixou unha pregunta incómoda para a cidadanía: como pode unha investigación xudicial que puxo baixo sospeita contratos municipais por un valor aproximado de 12 millóns de euros rematar sen que se acreditase xudicialmente un gran desfalco nin se depurasen responsabilidades penais nas causas coruñesas arquivadas?
A cifra de 12 millóns de euros, publicada durante as primeiras fases da investigación, impresiona. Porén, cómpre aclarar que se trata do importe dos contratos investigados, non dunha cantidade de diñeiro cuxa desaparición quedase demostrada ante os tribunais. Precisamente por iso, resulta imprescindible esixir transparencia, explicacións e unha rendición de contas clara.
A investigación puxo o foco en contratos públicos e en persoas vinculadas á xestión municipal. Durante anos, o caso alimentou dúbidas sobre os mecanismos de contratación, os controis administrativos e a capacidade das institucións para detectar e corrixir posibles irregularidades.
Pero o tempo pasou. En 2023 arquiváronse as últimas causas coñecidas relacionadas co Concello da Coruña. As resolucións xudiciais sinalaron a falta de indicios suficientes para soster determinadas acusacións e, nalgunhas pezas, a posible prescrición dos feitos.
## E as detencións? E as responsabilidades?
A ausencia de detencións e de condenas nas pezas arquivadas pode xerar frustración entre os cidadáns, especialmente cando se fala de contratos públicos por millóns de euros. Non obstante, unha detención non é unha medida obrigatoria en toda investigación penal, e a súa ausencia non demostra por si mesma que se cometese un delito nin que exista impunidade.
A cuestión de fondo é outra: investigáronse os feitos coa eficacia necesaria? Aclarouse o destino dos fondos públicos? Identificáronse posibles prexuízos económicos para as arcas municipais? Revisáronse os controis que permitiron que xurdisen as sospeitas?
Son preguntas lexítimas que merecen respostas documentadas, non rumores nin acusacións sen probas.
## O diñeiro público merece explicacións
Cando se cuestionan contratos financiados cos cartos dos contribuíntes, a cidadanía ten dereito a coñecer que se contratou, canto se pagou, que servizos se prestaron e se existiu algún prexuízo económico acreditado.
Se os servizos se prestaron e os pagamentos foron correctos, debe poder explicarse con claridade. Se houbo irregularidades administrativas, deben determinarse as súas consecuencias. E se existiu un dano económico demostrable, correspóndelles ás institucións competentes esclarecelo e reclamar as cantidades que legalmente procedan.
O arquivo dunha causa penal non equivale necesariamente a unha auditoría económica exhaustiva nin responde, por si só, a todas as preguntas sobre a xestión pública.
## Unha esixencia democrática: transparencia e rendición de contas
A Operación Pikachu deixa unha lección que vai máis alá dos nomes propios: os procedementos xudiciais deben esclarecer os feitos dentro dos prazos legais, as administracións deben controlar rigorosamente os seus contratos e a cidadanía debe poder acceder a información comprensible sobre o uso dos seus impostos.
*Doce millóns de euros en contratos investigados non significan doce millóns roubados. Pero unha investigación desta magnitude si xustifica pedir explicacións claras sobre que se contratou, que se comprobou e que quedou finalmente acreditado.*
A cidadanía non necesita condenas anticipadas nin culpables sinalados sen probas. Necesita institucións capaces de ofrecer respostas verificables e mecanismos de control que impidan que as dúbidas sobre o diñeiro público se prolonguen durante anos.
Porque a confianza nas institucións non se recupera unicamente arquivando unha causa. Tamén esixe transparencia, responsabilidade política cando corresponda e unha explicación rigorosa do que realmente aconteceu.
