A Rede Española de Desenvolvemento Rural reclama unha reserva mínima do 5 % dos fondos destinados ás áreas rurais para garantir o futuro do programa LEADER
Madrid, 8 de setembro de 2026. – A Rede Española de Desenvolvemento Rural (REDR) alerta de que España corre o risco de perder unha estrutura de vertebración territorial construída durante os últimos 35 anos se o novo Marco Financeiro Plurianual (MFP) da Unión Europea para o período 2028-2034 non garante unha financiación específica e protexida para o programa LEADER e o Desenvolvemento Local Participativo (CLLD).
A negociación do próximo marco orzamentario europeo atópase nunha fase decisiva e, segundo a REDR, a nova arquitectura dos fondos europeos podería diluír os recursos destinados ao desenvolvemento rural e poñer en risco o carácter específico de LEADER.
A organización advirte de que, sen unha reserva de fondos explícita e protexida por regulamento, o desenvolvemento rural podería quedar condicionado por prioridades nacionais centralizadas, dificultando a resposta ás necesidades concretas dos territorios e reducindo a capacidade de participación das comunidades rurais.
A REDR, que representa preto de 200 entidades rurais de todo o territorio español, considera que garantir a financiación de LEADER non é unha cuestión exclusiva dos pobos, senón unha cuestión de Estado.
Reclaman unha reserva mínima do 5 %
Ante esta situación, a Rede Española de Desenvolvemento Rural reclama que o novo marco financeiro europeo estableza unha reserva mínima obrigatoria do 5 % dos recursos financeiros destinados ás áreas rurais para o programa LEADER.
No caso de España, esta reserva suporía aproximadamente 1.300 millóns de euros durante os sete anos do período 2028-2034, o que equivalería a uns 185 millóns de euros anuais.
Segundo a REDR, trátase do mínimo necesario para garantir o funcionamento da rede de Grupos de Acción Local (GAL) e asegurar que os recursos europeos continúen chegando directamente á poboación rural.
A entidade reclama tamén que LEADER manteña un carácter obrigatorio e diferenciado en toda a Unión Europea, ao considerar que é un instrumento fundamental para impulsar a economía rural, xerar emprego, fomentar o emprendemento e contribuír á fixación de poboación.
A REDR subliña que LEADER non se limita a financiar proxectos individuais, senón que contribúe a crear comunidades, fortalecer o tecido socioeconómico e xerar as condicións necesarias para que a actividade económica poida manterse no territorio.
Os Grupos de Acción Local, fundamentais
A terceira petición da REDR é manter os Grupos de Acción Local como estrutura territorial responsable da aplicación de LEADER.
Estes grupos constitúen espazos de gobernanza participativa nos que concellos, pequenas e medianas empresas, cooperativas e asociacións de mulleres e de mocidade rural traballan conxuntamente para deseñar o futuro dos seus territorios.
A organización advirte de que reducir os GAL a meros órganos de tramitación administrativa suporía perder unha rede que acumula 35 anos de experiencia e capital social.
O presidente da REDR, Rafael Llamas, destaca o papel desenvolvido polos Grupos de Acción Local durante as últimas décadas:
“Os Grupos de Acción Local foron os verdadeiros protagonistas das maiores transformacións que viviu o medio rural español nas últimas décadas. Desmantelar unha rede que atesoura 35 anos de capital social acumulado non é un simple cambio administrativo; é un erro histórico irreversible que non se pode volver reconstruír da noite para a mañá”.
Pola súa banda, a vicepresidenta primeira da REDR, Juana María Martínez, salienta a rendibilidade social e económica do programa. Segundo os datos da organización, por cada euro público investido a través de LEADER pódense mobilizar ata tres euros de investimento total.
A rede sinala tamén que o programa permitiu crear ou consolidar máis de 72.000 empregos directos en España durante os últimos dez anos, cun investimento público de 1.200 millóns de euros.
Unha cuestión que afecta a toda a sociedade
A REDR insiste en que o medio rural non é unha realidade illada nin un asunto que afecte unicamente ás persoas que viven nos pobos.
Os territorios rurais son fundamentais para o conxunto da sociedade española, xa que producen boa parte dos alimentos que chegan ás cidades, contribúen á conservación dos recursos naturais, protexen o patrimonio e a cultura e desempeñan un papel esencial no equilibrio territorial e na cohesión social.
Por iso, a organización considera que unha redución ou dilución dos fondos destinados a LEADER tería consecuencias que irían moito máis alá dos municipios rurais e afectarían directamente á cohesión económica e social do conxunto do Estado.
A REDR e ELARD continuarán así as súas accións de interlocución co Goberno de España, o Parlamento Europeo e as diferentes institucións europeas para reclamar o blindaxe orzamentario de LEADER, o seu carácter obrigatorio e diferenciado e o mantemento dos Grupos de Acción Local como peza fundamental da gobernanza rural.
Para a Rede Española de Desenvolvemento Rural, defender LEADER significa tamén defender a capacidade dos territorios para decidir sobre o seu propio futuro e preservar un modelo de desenvolvemento baseado na participación local, a cohesión e o equilibrio territorial.
