Concello, Xunta, Deputación e entidades sociais dispoñen de recursos para atender situacións de vulnerabilidade, pero unha parella de 55 e 57 anos acabou durmindo nun vehículo tras perder o alugueiro de 400 euros que pagaba en Vilarrodís
ARTEIXO. Unha parella leva anos construíndo a súa vida en Arteixo. Agora dorme nun coche.
A historia é difícil de encaixar coa dimensión do dispositivo público e social que existe arredor da exclusión residencial. Hai Servizos Sociais municipais, programas de inclusión, axudas de emerxencia, financiamento autonómico, recursos da Deputación e entidades sociais que reciben fondos públicos para acompañar persoas vulnerables. Pero, no medio de toda esa estrutura, dúas persoas de 55 e 57 anos quedaron sen unha vivenda.
El, natural de Córdoba, leva anos traballando. Pasou polo sector das carnicerías e tamén traballou durante un ano como carpinteiro. Ela, natural de Cambre, percibe unha pensión de viuvez. Levan 17 anos xuntos e doce anos residindo en Vilarrodís, onde pagaban un alugueiro de apenas 400 euros, despois de ter vivido anteriormente na urbanización Sol y Mar de Oseiro.
Hai aproximadamente dous anos os propietarios comunicáronlles que terían que deixar a vivenda. Hai seis meses, segundo explican, xa lles confirmaron que non habería renovación.
Comezou entón a procura dun novo piso.
E aí apareceu o muro.
O mercado inmobiliario esixe ingresos, nóminas, contratos laborais, garantías e seguridade para o propietario. El está desempregado e asegura que esta circunstancia lle impide superar os requisitos que lle esixen para alugar unha vivenda. A pensión de viuvez dela tampouco foi suficiente para atopar unha alternativa.
O resultado: un coche convertido en fogar.
Onde están os Servizos Sociais?
A pregunta resulta inevitable.
O Concello de Arteixo dispón dun Centro de Servizos Sociais na Rúa Ría de Noia, número 2, e a propia institución municipal anuncia entre as súas funcións a valoración, orientación e información social, así como un programa básico de inserción para persoas en situación ou risco de exclusión.
Ademais, o Concello ten habilitado un procedemento específico para solicitar axudas de inclusión social e axudas de emerxencia social municipal, entre outras prestacións.
Por tanto, a cuestión non é se existe un Servizo Social sobre o papel.
A cuestión é outra:
¿Que resposta concreta se lle deu a esta parella cando comunicou que ía quedar sen vivenda?
E unha segunda pregunta é aínda máis importante:
¿Que alternativa habitacional se lles ofreceu para evitar que acabasen durmindo nun coche?
Porque unha administración pode ter programas, formularios, protocolos e partidas orzamentarias. Pero se unha persoa acaba durmindo nun vehículo, o cidadán ten dereito a preguntarse onde está a resposta efectiva.
Case 300.000 euros para os servizos sociais municipais
A Xunta de Galicia publicou en 2026 as contías das transferencias finalistas efectuadas en 2025 para os servizos sociais comunitarios. No caso de Arteixo figuran 285.480,58 euros de financiamento básico dos servizos sociais comunitarios municipais.
A cifra non inclúe outras partidas.
Para o servizo de axuda no fogar destinado a persoas valoradas como dependentes, Arteixo recibiu nesa mesma relación 966.980,71 euros.
E a Deputación da Coruña tamén canaliza recursos cara aos concellos. No marco do POS+AD1-G.SOC. 2026, por exemplo, Arteixo figura cunha achega de 198.093,56 euros, destinada a gasto corrente.
Non se trata, polo tanto, dunha ausencia absoluta de recursos.
Trátase de saber se os recursos existentes están chegando á persoa que os necesita no momento no que os necesita.
E as ONG?
Aquí aparece outro elemento que merece explicación.
Un exemplo é Ecos do Sur, entidade que desenvolve diferentes programas relacionados coa vulnerabilidade, a inclusión e a vivenda.
O seu programa Vivenda Galicia ten como obxectivo facilitar o acceso á vivenda de persoas con dificultades, especialmente migrantes, e a propia organización informa dunha subvención da Consellería de Política Social da Xunta de 51.477,77 euros para 2026.
TaxBaldeiro, pola súa banda, indica que atende necesidades básicas, entre elas alugueiro, alimentación e saúde, e que dispón dunha financiación de 92.654,43 euros para 2026, segundo a información publicada pola propia entidade.
E Ti Solicitas, dedicado a orientar persoas vulnerables e axudalas a tramitar recursos do sistema galego de servizos sociais, conta con 6.000 euros para 2026, segundo Ecos do Sur.
O DOG tamén recolle a concesión de fondos públicos a Ecos do Sur para distintos programas sociais.
Nada disto significa, por si só, que estas entidades estean facendo un uso incorrecto dos fondos. Non hai base para afirmar iso sen fiscalizar os programas, os seus resultados e a súa execución.
Pero precisamente por iso hai unha pregunta que si resulta lexítima:
Se existen programas públicos financiados para facilitar o acceso á vivenda e atender situacións de vulnerabilidade, por que unha parella residente en Arteixo durante doce anos termina durmindo nun coche?
Xunta, Deputación e Concello: quen responde?
A crise habitacional non pertence a unha soa administración.
Está o Concello de Arteixo, que ten os Servizos Sociais comunitarios e as axudas de emerxencia.
Está a Xunta de Galicia, que financia parte dos servizos sociais municipais e dispón das súas propias políticas de vivenda e inclusión.
Está a Deputación da Coruña, que achega recursos aos concellos e desenvolve programas provinciais de servizos sociais.
E están as entidades sociais que executan programas financiados con fondos públicos.
Entre todos forman unha rede que, teoricamente, debería impedir que unha familia vulnerable pase directamente dunha vivenda a un coche.
Pero esta parella pasou precisamente por ese burato.
A vivenda que desapareceu
O máis dramático deste caso é que non estamos falando dunha familia que nunca tivo un fogar.
Tiñan unha vivenda.
Pagaban 400 euros.
Levaban doce anos en Vilarrodís.
Tiñan unha vida estable.
Ata que o contrato rematou.
A partir dese momento, o sistema trasladoulles o problema: buscar outro alugueiro, cumprir as esixencias dos propietarios, demostrar ingresos, superar os filtros do mercado e atopar unha vivenda nun contexto no que os prezos e as garantías esixidas deixan fóra precisamente ás persoas con menos estabilidade económica.
E cando non o conseguiron, o fogar acabou sendo un coche.
Moitos programas. Pouca resposta cando chega a emerxencia
Esta historia obriga a mirar máis alá das notas de prensa e das memorias dos programas.
Porque é fácil anunciar un programa de inclusión.
É fácil presentar unha subvención.
É fácil publicar unha convocatoria.
É fácil enumerar recursos.
O difícil é conseguir que unha parella que perde a súa vivenda non termine durmindo nun coche.
A pregunta que deberían responder as administracións non é cantos programas existen.
É cantas persoas quedaron sen fogar e cantas delas conseguiron unha solución habitacional efectiva.
E no caso concreto desta parella, a pregunta é aínda máis sinxela:
¿Quen vai abrirlles a porta dunha vivenda?
Porque mentres as administracións falan de inclusión, as entidades presentan programas e as subvencións seguen o seu percorrido administrativo, eles pasan a noite dentro dun coche.
E esa é a contradición que xa non se pode esconder detrás dun expediente.
Cando hai unha rede de protección tan ampla e unha persoa vulnerable acaba durmindo nun coche, o problema xa non é só a falta de vivenda. É preguntarse se todo o sistema está funcionando para quen máis o necesita.
