Medio Ambiente e Mar consensúan un protocolo co Concello de Carballo e impulsan un plan integral para garantir a conservación do espazo e a continuidade da actividade marisqueira
Santiago de Compostela, 6 de agosto de 2026. — A Xunta de Galicia poñerá en marcha actuacións inmediatas para corrixir o deterioro hidroecolóxico que afecta actualmente á lagoa de Baldaio, en Carballo. O principal obxectivo será recuperar a conexión natural entre a zona húmida e o medio mariño, mellorar a circulación da auga e avanzar cara a unha solución estable que permita garantir a conservación do espazo e manter os aproveitamentos marisqueiros tradicionais.
As consellerías de Medio Ambiente e Cambio Climático e do Mar consensuaron unha proposta de protocolo de actuación que xa foi trasladada ao Concello de Carballo para a súa valoración e posible adhesión. O documento pretende establecer un marco de colaboración entre as distintas administracións implicadas na xestión e conservación da zona.
A principal actuación prevista a curto prazo será a apertura do canal estuarino, co obxectivo de devolverlle a súa funcionalidade, favorecer a circulación da auga e restablecer a conexión ecolóxica entre a lagoa e o océano.
Os traballos executaranse coincidindo coa baixamar, aproveitando a propia dinámica das mareas para favorecer a recuperación do intercambio natural da auga. Durante a intervención adoptaranse as correspondentes medidas de seguridade e limitarase o tránsito de maquinaria ás zonas estritamente necesarias para reducir ao mínimo as posibles afeccións sobre os hábitats e as especies protexidas.
Segundo a Xunta, o peche reiterado do canal de comunicación co mar dificulta a renovación da auga, favorece episodios de anoxia e incrementa de forma significativa a súa temperatura. Esta situación pode comprometer o estado de conservación dos hábitats e especies presentes no espazo, ademais de poñer en risco a viabilidade da actividade marisqueira e as condicións adecuadas de salubridade.
No marco do protocolo, a Consellería do Mar achegará os medios materiais necesarios para executar as actuacións puntuais, de emerxencia e inmediatas, mentres que a Consellería de Medio Ambiente e Cambio Climático establecerá as especificacións técnicas, coordinará e autorizará os traballos.
Pola súa banda, o Concello de Carballo colaborará no ámbito das súas competencias en materia de xestión, conservación e ordenación dos bens de uso público, protección do medio ambiente urbano e salubridade pública, facilitando o desenvolvemento dos traballos desde o punto de vista operativo e loxístico.
Un plan integral para garantir o futuro de Baldaio
Ademais das actuacións de emerxencia, a Xunta pretende abordar o futuro da lagoa desde unha perspectiva integral e a longo prazo.
Para iso está prevista a creación dunha comisión técnica de seguimento, integrada por representantes das consellerías de Medio Ambiente e Cambio Climático e do Mar, do Concello de Carballo e da Demarcación de Costas do Estado.
O obxectivo será compartir a información técnica dispoñible e colaborar na elaboración dunha proposta global de intervención e xestión da zona húmida.
O futuro plan deberá establecer as actuacións necesarias para garantir un estado de conservación favorable dos hábitats e das especies, asegurar a continuidade dos aproveitamentos marisqueiros tradicionais e promover un uso compatible e sostible deste espazo natural.
As Marismas de Baldaio forman parte da Rede Natura 2000 e da Rede Galega de Espazos Naturais Protexidos, polo que a súa conservación constitúe unha prioridade ambiental.
A Xunta reclama a intervención do Estado
De forma paralela, a conselleira de Medio Ambiente e Cambio Climático, Ángeles Vázquez, solicitou ao Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico unha maior implicación na recuperación da lagoa.
Vázquez considera que a situación actual de Baldaio non pode explicarse unicamente por procesos naturais, senón tamén por diferentes actuacións realizadas ao longo das últimas décadas sobre o dominio público marítimo-terrestre, cuxa competencia corresponde á Administración Xeral do Estado.
Nunha carta remitida ao Ministerio, a responsable autonómica trasladou os compromisos asumidos pola Demarcación de Costas de Galicia durante unha reunión técnica celebrada o pasado 28 de xullo e reclamou que se impulsen coa maior brevidade posible.
Entre as actuacións solicitadas figuran a reparación do espigón existente e a elaboración dun estudo específico sobre a dinámica litoral da praia de Baldaio.
Este estudo permitirá coñecer con maior precisión o comportamento sedimentario do sistema costeiro e definir solucións estables e duradeiras para a zona.
Deste xeito, a Xunta pretende combinar unha resposta inmediata para recuperar o funcionamento hidráulico da lagoa cunha estratexia a longo prazo que permita preservar este espazo natural da costa galega e compatibilizar a súa protección ambiental coa continuidade das actividades tradicionais, especialmente o marisqueo.