Mesía abre as portas á industria da reprodución xenética bovina: innovación, negocio e preguntas pendentes sobre o benestar animal

A inauguración do centro de doantes de embrións de Embriovet, presentado como unha instalación pioneira en España, suscita interrogantes sobre a intensificación reprodutiva, a selección xenética e a transparencia dos controis de benestar animal.

Mesía (A Coruña) acolleu a inauguración dun novo centro de doantes de embrións bovinos impulsado por Embriovet. A instalación, presentada pola Xunta como unha iniciativa pioneira e unha aposta pola innovación gandeira, abre tamén un debate que non debería quedar fóra da celebración institucional: ata onde debe chegar a industria da reprodución xenética animal e que garantías existen para protexer os animais sometidos a estes procedementos?

O centro está destinado ao aloxamento de vacas e xovencas seleccionadas para a obtención de material reprodutivo mediante técnicas de reprodución asistida. Segundo a información publicada sobre o proxecto, os animais pasan controis sanitarios e un período de corentena de 30 días antes de incorporarse ás instalacións. O proceso contempla a aspiración folicular de ovocitos (OPU), tratamentos hormonais e a posterior produción de embrións mediante fecundación in vitro, que se trasladan ao laboratorio da empresa en Betanzos.

A iniciativa recibiu respaldo institucional, coa presenza da conselleira do Medio Rural e do alcalde de Mesía. O discurso oficial destaca a mellora da rendibilidade, a competitividade e a selección xenética. Porén, a dimensión económica e tecnolóxica do proxecto non debería eclipsar unha cuestión fundamental: o benestar das femias utilizadas como doantes.

### Tratamentos hormonais e procedementos repetidos

A reprodución asistida bovina non está exenta de procedementos invasivos. A aspiración folicular require unha intervención veterinaria e pode acompañarse de protocolos hormonais para optimizar a obtención de ovocitos.

Aínda que estas técnicas están estendidas no sector e poden realizarse baixo protocolos veterinarios, suscitan preguntas sobre o número de ciclos aos que se somete cada animal, os posibles efectos adversos, as molestias derivadas das intervencións e os criterios para retirar as doantes cando o seu rendemento reprodutivo diminúe.

A existencia de protocolos sanitarios ou de instalacións especializadas non substitúe a necesidade de coñecer os indicadores de benestar animal, as incidencias clínicas e a supervisión independente das prácticas.

O precedente doutras empresas do sector biotecnolóxico animal

Os problemas documentados noutras compañías demostran que a actividade biotecnolóxica vinculada aos animais necesita controis efectivos e transparencia.

En España, o caso do laboratorio Vivotecnia provocou unha enorme controversia tras difundirse imaxes de presunto maltrato a animais de experimentación. En 2022, a Comunidade de Madrid impuxo sancións que sumaban 37.827 euros por infraccións da normativa de benestar animal, segundo a información publicada por *El País*.

Este caso non se refire á transferencia de embrións bovinos e non debe equipararse directamente a Embriovet. Porén, constitúe un precedente que evidencia que a actividade científica ou tecnolóxica e as declaracións de cumprimento normativo non garanten por si soas que os animais estean protexidos fronte a posibles abusos.

No ámbito da biotecnoloxía animal internacional tamén existiron controversias e procedementos por incumprimentos de benestar, o que reforza a importancia de que as instalacións dedicadas á reprodución avanzada estean sometidas a controis verificables e mecanismos de rendición de contas.

Que información debería coñecer a cidadanía?

A posta en funcionamento dun centro destas características en Mesía abre a oportunidade de esixir transparencia sobre cuestións esenciais:

– Número de animais aloxados e capacidade máxima das instalacións.

– Número de aspiracións foliculares e ciclos hormonais realizados por animal.

– Taxas de complicacións, lesións, infeccións e mortalidade.

– Criterios veterinarios para retirar as doantes dos procedementos.

– Inspeccións realizadas polas autoridades competentes e os seus resultados.

– Protocolos de benestar e existencia de auditorías independentes.

– Destino dos animais cando deixan de ser útiles como doantes.

– Impacto real da selección xenética sobre a saúde e a lonxevidade das futuras xeracións.

Innovación, si; opacidade, non

O desenvolvemento tecnolóxico do sector gandeiro pode contribuír a mellorar determinados indicadores produtivos e xerar actividade económica no rural. Pero a innovación non debería medirse unicamente polo número de embrións producidos, o valor xenético dos animais ou a rendibilidade das explotacións.

Mesía merece coñecer que actividade se desenvolverá nestas instalacións, que controis se aplicarán e que consecuencias terá sobre os animais implicados.

A inauguración supón o comezo dun proxecto empresarial. Tamén debería ser o comezo dun seguimento público rigoroso.

Porque cando a reprodución animal se converte nunha actividade industrial de alto valor económico, o benestar dos animais non pode quedar relegado a unha nota de prensa nin a unha promesa empresarial: debe ser unha garantía demostrable